Форум » Литература и Искусство | Адабият бла Санагъат » Назмула » Ответить

Назмула

ДД: Адамды бизни атыбыз Айтама, къулакъ салыгъыз, Хатадан кери къалыгъыз, Сёзюмю эсге алыгъыз,- Адамды бизни атыбыз. Бийикдиле тауларыбыз, Бек кёпдюле жауларыбыз, Эшитилселе дауларыбыз,- Адамды бизни атыбыз. Жерибиз аз, кёп ташыбыз, Такъырды бизни ашыбыз, Дагъы тёзеди жаныбыз,- Адамды бизни атыбыз. Юркген сюрюулей халкъыбыз, Жокъду онгубуз, хатыбыз. Толмайды кёп муратыбыз,- Адамды бизни атыбыз. Зулмугъа жетмей къарыбыз, Къайнайды къызыл къаныбыз, Да бюкмез палах – къанлыбыз,- Адамды бизни атыбыз. Къарангыды ёз халкъыбыз, Бирликди тутхан антыбыз, Келгенге барды хантыбыз,- Адамды бизни атыбыз. Бек кёпдю затыбыз, Азлыкъда чомартыбыз, Кетмесин бу къууатыбз,- Адамды бизни атыбыз. Алгъа барайыкъ сурап ыз, Кёп къыйналса да жаныбыз, Толур бир кюн муратыбыз,- Адамды бизни атыбыз. 1908 Мёчюлены Кязим

Ответов - 156, стр: 1 2 3 4 5 6 All

ДД: Тау тил Элия джашнагъанча, алай Къылычны сууургъанча, алай Джай джылы джангурла джаугъанлай, Кюн да, акъ тауладан аугъанлай, Сёз да, джыр да сайлаб айланыб, Базманнга, тизгиннге салыныб, Ауру, дженгили да – энчи, Хар бири да – джаннга келечи. Ол тилде анамы ауазы, Ол тилде элими аязы, Ол тилде сюйгеним айтхан сёз, Ол тилде ыннамы сёзю: «Тёз! Не да иги болур», - деб, ыннам, Акъыллы кёзлерин да къыйнай, Шош айтады, джылла араны Этмей джокъ, келтире аланы Ол тилде атамы акъ атда Учханы, джыр, таурух да айта… Сау ёмюр бир башха джерледе Джашагъан, аджашхан джерлешле, Ол тилде айтдыла барларын, Ол тилни эштирге джанлары Сюйюб. Ол керекли сёзледе Не къарыу, не кюч бар тёзерге! – Чачылгъан миллетни бир этген, Эсгертген бир къандан, бир эртден Болгъанын бизни хар бирибиз! О, бизни тау тилибиз! /Мусукаланы Сакинат/

ДД: Джокъду бирлигибиз Хар ташыбыз бизге керек, Хар шаудан да - байлыкъ бизге Тангнга джырын айтхан терек Къууат берди джерибизге. Тау башлада, акъ танглада Халкъ тарыхын излейбиз биз, Тюз ниетли инсанлагъа Ырахатлыкъ тилейбиз биз. Барды кеси юйюбюз да, Джерибиз да, игибиз да, Биргебизге кюнюбюз да, Адетибиз, тилибиз да. Алай бизде джокъду бирлик, Элге тирлик боллукъ бирлик. Олду - халкъгъа кюнню берлик, Тамбла да къайтыб келлик.

HAS: Тенгиме къагъыт Ёзденланы Рашид (тенгим Суюмбайланы Хыйсагъа) Салам Хыйса! Аллах айтса Тюбеширбиз биз сау-эсен! Тышындама бюгюн а мен… Сени эсге тюшюреме, Сагъышымда сёлешеме, Кюллюк эдинг келиб кёрсенг… Сен къайгъырсанг, Мени сорсанг: Бир бек кёбдю айтыр сёзюм, Бошалгъанды менде тёзюм… Аугъа тюшген къушха ушаш, (Огъай тюлме мен аллай джаш!) Халым аннга ушайд дейме,.. Азатлыкъны бек кюсейме!.. Тюлме мында- Мен уруда! Алай а, орамгъа чыкъсам, Халкъ бла ныгъышда олтурсам, Биз Айларын урлагъанча, Къобанларын бокълагъанча Сёлешелле, тынгыласам! Мен а-не мен?! Тюлме эмен! Къоялмайма сансыз этиб! Ачыулансам къыза кетиб, (Къыйын болад бир башларым) Кесиученме къулакъларын, Сёзлеримден бычакъ этиб!. Сен андаса- Джуртумдаса! Сеннге бир бек сукъланама, Халкъыбызгъа къууанама, Кёрсем мында бу миллетни- Чырт билмеген бир адетни… Миллетиме табынама! Биз былагъа- Кяфырлагъа! Ушарбыз- деб, къоркъама бек! Арабызгъа салмасакъ чек, Была бизни къабарыкъла… Чайнамайын джутарыкъла… Биз былагъа-бюртюк кесек! Мен а, мында- Бир къатында, Къонакъдача джашагъанлы, Джан-джанымы ашагъанлы… Къыш, джаз кетиб, келгенди джай. Болду-болду тогъуз-он ай, Мен джуртумдан аджашханлы!.. Бу къатынны- Къой сен аны! Джылатады эрин тюйюб. Тёзалмайма аны кёрюб Алайсыз да бети онгуб, Ол джатады бечел болуб,.. Онгсузлукъдан джаны кюйюб… Кёрсенг аны- Хариб джанны! Кючден-бутдан сёлешеди, Бир къобаргъа кюрешеди, Джансыз санларын тюеди… «Къорарыгъын» ангылайды, Аны ючюн да джылайды… Ёлюрге уа, ким сюеди?! Аллахымдан, Къадарымдан, Мен тилейме аннга къарай, Ол джыласа-тиним джылай: Я Аллах былай термилтме, Мени ауруугъа кемиртме… Ал джанымы- саным саулай! Ашхы Хыйса! Аллах айтса, Тюбеширбиз энт да эсен! Тышындама бюгюн а мен. Халкъыбызгъа къууанама, Сеннге бир бек сукъланама- КЪАРАЧАЙДА джашайса сен!


ДД: Къарчаны жыры (народная песня) Батыр Къарча Къарачайны башы эди, Юйю аны кьара сослан ташдан эди, Халкъы бла уллу Басханда жашай эди, Будай, арпа, тары сюрюп ашай эди. Къыйынлыкъда халкъын жаудан сакълай эди, Юсюн тешип, бир кечени жатмай эди, Ханла, бийле чабыуулда от салсала, Сабанладан халкъы хайыр тапмай эди. Илипинле ишлеген эди элледе, Таш артып, сабан сюрдю жер-жерледе, Къара къойну тау сыртлагъа жайгъан эди, Кийик эчкини, кютю этип, саугъан эди. Аскер жыйып, Къайтукълары келген элле, Тау халкъ тауда жашагъанын билген элле. Тебредиле суула, жерле бёлюнюп, Къайтукъ аскер анда-мында кёрюнюп. Бир кюн Къарча сабанлагъа атласа, Илипинни сууу кёзюне аз кёрюнюп, "Не болду?" - деп, сора алгъа къараса, - Тура эди ортасында бёлюнюп. Къайгъы этип къараса уа, не кёрсюн, - Къайтукъланы Сары Асланбекни аскери Тёбен тардан жетип келед, юрюлюп, Къарчаны элин эки бёлюп, ийирип. Ол заманда Къарча алай айтханды: Мен ёллюкме сизни бла кюрешип, Мен бералмам, жаным саулай, Басханда Элими сизге, туура эки юлешип. Къайтукъ улу Къарчаны айтхан сёзлерин Не азчыкъ да ариу, къабыл кёрмеди. Батыр Къарча, алай болса да, алагъа, Не адамын, неда малын бермеди. Къайтукъ улу алай айтды шапасына: - Къарча унамад айтханымы этерге, Бар, нёгерле ал да, майна Къарчагъа, Ёпозлеринден берсин бизге кесерге. Алай айтып, шапасын ол жибергенди. Шапа, келип, Къарчагъа хапар бергенди. Къарча аны сыртына къарт итни байлады, Бийге тийишлиге итни сайлады. Жюйюсхан сакълай эди ийген шапасын, Ёпозле келтирликди, къоркъутуп не ёлтюрюп, деп. Бир заманда келди жюйюсханны шапасы, Бир уллу сер, къарт итни сыртына кётюрюп. - Къарча санга алай айтханды, жюйюсхан: "Алырса атангы жаны ючюн ёгюзле, Жюйюсханланы ашаулары тауукъду, Къарт итни ашасын, андан эсе зауукъду". Халкъ жыйылды, батыр Къарча сёлешди: Келигиз, биз къанлы журтланы атайыкъ, Боташ тапхан Къарт журтубузгъа барайыкъ, Мындан кетип, анда тынчлыкъ табайыкъ. Боташ айтды: "Мен элтейим нарт жолну", - Ол жол таба узатхан эд онг къолну. Халкъ тебреди жолну алып, тизилип, Туугъан элден айырылып, юзюлюп. Къарча кетди, жашагъан элин кёчюрюп, Ожакъла къалдыла, тютюн чыкъмай, ёчюлюп. Сабийле бла бийик таулагъа ёрлейбиз, Барыр жерибизни кёз туурада кёрмейбиз. Артыкълыкъны аскерлерин сойгъанбыз, Малларыбызны къан орнуна къойгъанбыз. Кёпюрню, юйню тутуп ичине ойгъанбыз, Жашау излей, жаныбыздан тойгъанбыз. Къыйын болады бу тауладан ауаргъа, Ийнек алмадыкъ жолубузда сауаргъа. Батыр Боташ марал тутуп сауады, Къанлы бийледен а къыйынлыкъла жауады. Къарча бла Боташ таудан ауадыла, Сагъышлыды ма быланы кюйлери Кёремисиз, тютюн чыкъмай турадыла Къарчаны алгъа жашагъан юйлери. Энди Къарча Къарачайда жашайды, Къайтукъ бий да эки жанын ашайды, Къолай берсин Къарча тутхан къылычха, Бий зорлукъгъа къажау тургъан таулугъа.

Таукъан Марачы: БАЙРАМКЪУЛЛАНЫ ФАТИМА ТАУ ДЖУРТУНДА Тау джуртунда тарды джер, Джашау этген анда – эр. Къарыусузгъа, къоркъакъгъа, Юреннгеннге сокъмакъгъа, Сюймегеннге мийикни, Тутмазлыкъгъа кийикни Джокъду джашау таулада… Насыб бугъуб тарлада, Бугъунчакъла ойнайды, Хомухла бла, кёлсюз бла, Кесин сюйген эссиз бла. Тауда джашау башхады – Юйню тёрю къартхады. Сёзню, антны, къарнашны, Ауузунга элтген ашны, Джырны, сырны, атынгы, Элге къойгъан хатынгы Ол береди багъасын. Сындыргъаннга атасын, Джылатханнга анасын Сёзю ташдан ётеди – Анга оноу этеди. Керти таулу улан а, Къууандырлыкъ алан а, Бешигини бауларын – Джаратмагъан ауларын – Тобугъу бла тешеди, Тешиб, джерге тюшеди, Тюшеди да кетеди, Тау этекге джетеди, Алайда ант этеди: Тау башына чыгъаргъа, Кийик джурну джыгъаргъа… Тау джуртунда тарды джер, Джашау этген анда – эр. Тау мийикге тартады, Сокъмакъ сал, деб, айтады. Хомухланы, серлени, Сюймегенни ёргени Джардан сансыз атады… Ётгюрню бек сюйгенча, Аны сыйын билгенча, Кёлсюзлени джаууду, - Джугъутурну таууду. 2002 ТАШЛА, ТАШЛА ТАУЛУГЪА АНТ КЪАРНАШЛА (Сонет джоппу) Ташла, ташла... Таулугъа ант къарнашла... Чакъырдыла ала мени ушакъгьа. Джараларын, къууанчларын сеземе, Мен эгечме - кетмегенме узакъгъа. Таш, джашыча, болушханды таулугьа, От чакъдырыб, юйюн, джанын джылытыб. Тенги кибик, дагъан болуб, джетген кюн, Ана кибик, къабдыргъанды чайнатыб. Къаллай атла бергенди нарт ташлагъа! Джырны кибик, къайтарырынг келеди. Къадау, Къарча, Тыбыр, Тирмен ташлары! Сын ташы да... ётген кюннге тёреди. Бу ташлагьа бюгюн менме асаба... Э-эх, барады заман аланы къаба. КЪАДАУ ТАШ Келдим сеннге хакиматлы Къадау таш, Шукур эте, барса, сауса, джанса, дей. Сен Къарчаны кёкден тюшген саугъасы, Арымайса таулугъа умут теджей. Джаягъымы джаягъынга салама… Къаллай къаргъыш узайтхан эд бу кюнню!? Эм джууугъунг, эм узакъда термилсе... Талай джылны къалай элтдинг ол джюкню?! Кесинг къалыб кетгенингде шам Джуртда (Ким кёрлюк эд ол къач сени къачынгы!?), Сыннган эдинг, Джангыз терек сыннганча... Къозгъамайым энтда джюрек ачынгы. Джаным ауруй, къайтарама атынгы... Сакълар таулу ёмюрледе къатынгы... ТЫБЫР ТАШ Тыбыр ташны кёрмегенме ёмюрде, Къарт атамча, ол да меннге джомакъды. Таулу киши аны атыб иймегенд, Тыбыр ташны джазыууна джасакъды. Тыбыр ташы болгъан эски арбазда Ёсмегенме. Джаз башында кёргеним: "Къыш келгинчин, сабийлеге бир мекям", - Деб атамы чалман юйчюк эшгени. Энтда таулу алгъыш эте башласа, Ал тылпыуун тыбыр ташха береди. "Сени джауунг тыбыр ташын ташласын..." – Бу къаргъыш а эм ачыды, биледи. Тыбыр ташым джашайды джюрегимде, Джашарыкъды назмумда, тилегимде. ТИРМЕН ТАШ Эй, тирмен таш, ишлемесе арыгъан, Сен тюлмю энг таулуну эмчек анасы? Къаллай сыйлы, уллу ишни буюрду Бу дуньяда сеннге адам баласы. Арый-тала, солуй-къана билмейин, Джер бурулуб тургъан кибик тёгерек, (Артыкъ да бек азыгъынг эркин болса), Буруласа, кёлюнг, сабийча, бёгек. Элде - джашау, сенде - джумуш бошалыб… Ол кюнюнгю, термен таш, унутмайса. Бара эдинг, балта узуну баралмай... Огъай, огъай, кишиге дерт тутмайма. Дертим олду - сабий ачдан джыламасын, Тирмен ташны бурулгъаны тохтамасын КЪОЛ ТАШ Къууанч неди, ол сау элни джыялмаса!? Ол къууанчха халкъ кёб алгъыш джоялмаса!? Къууанч неди, боза тилни бошлатмаса?! Акъсакъал къарт абезекни башлатмаса!? Къууанч неди, джюрегинге бой салмасанг?! Ат бла кириб, баш байракъны бир алмасанг!? Къууанч неди, къоз бёрк багъанада къалса!? Джау джиб бла ёрлеб баргъан дженгил талса?! Къол таш атыб, эм онглу джаш, хорламаса! Къыз кёзлени башхаладан урламаса! Къууанч неди, ёчню джашха къыз бермесе!? Бек сюйгенин, сормагъанлай, кёз кёрмесе?! Нарт джерими оюну - къууанчха кёпюр! Ма аны ючюн, бал аякъны, хайда, кёлтюр! 1998

Таукъан Марачы: О, ШАМ КАВКАЗ Ёхтем Кавказ, о, шам Кавказ, джан Кавказ, Тарихинги, дейле, энтда къан бла джаз... Джангыз атынг - эркинликни уясы... Сен таулуну - терен джюрек джарасы. Ташларынгы джыламукъла джууалла, Джашларынгы душман этиб къууалла. Кимге душман? Кимге къурман этелле? Алай эте, не муратха джетелле? Эркинликге биз эркинбиз, деймилле? Оноу, отоу онглунукъуд, деймилле? О, джан Кавказ! Ариулугъунг джауунгду, Таулугъа уа тыбыр ташы тауунгду! Тыбыр ташын ол кёреди джаныча, Багъалыса сен таулугъа, джашыча. Сени ючюн, ол кёб къанын тёкгенди, Сюйгени ючюн, кёб къыйынлыкъ чекгенди. Тау Джуртунда туугъаны ючюн, таулу - терс, Аны кемсиз сюйгени ючюн – окъ-тоб «дерс»… Ёмюрледен алай бола келеди: "Халкъ къурусун, "- деген кеси ёледи. Халкъ джашайды. Джашауунда къууанч – аз, Кавказ джуртда чагъалмайды керти джаз... Тарына да, джарына да сукъланыб, Къоймайдыла, байлыгъына джутланыб. Ала излеген хуах дунияда - бир айлыкъ, Эркинлик бла таулу кеси - баш байлыкъ! Сен таулугъа, ёхтем Кавказ, шам Кавказ Ахрат азаб, джандет бешик, джан Кавказ… 2000

Таукъан Марачы: Абрек, у тебя кажется в разделе "назмула" есть свободные места... Можешь их заполнить, это мои любимые стихи. Дагъыда: ал бетдеги назмурангы аууштурургъа излемей?

Abrek: Излейме. Саубол Таукъан, бек болушаса. Тюз атынг къалайды алан?

Таукъан Марачы: Abrek пишет: цитатаТюз атынг къалайды алан? Бёдене. Рачикау улу Бёдене нарт батырланы бири болгъанды.

Abrek: аламат. Сау иш эт, Бёдене

Таукъан Марачы: Нашёл текст Уллу Хожа! Уллу Хож Ой Уллу Хождан а ма чыкъгъан элле жети ариу, орайда, Да къамаладан а бир къан тамызгъан а эки ариу, орайда. Ой, уруш эте да бир алда баргъан Уркъуят, орайда, Ургъан жеринден а къып-къызыл ариу а къан къуяд, орайда. Ой, кёкде ойнайды да ариу Уркъуятны билеги, орайда, Да къабыл болсун а бу жарлы халкъны уа тилеги, орайда. Ой, уруш этерикбиз ма бюгюн къалып тамбла, орайда, Абидез алабыз а жингирикден акъгъан а къан бла, орайда. Сауутларыбыз а, юфгюрсек, тюкню юзелле, орайда, Ой, жашларыбыз а бу солдат къанда уа жюзелле, орайда. Ой, Уллу Хожну да не башы болур батагъа, орайда, Башыбыз къалды да сауут амалтын а хатагъа, орайда. Сауутларыбыз къалдыла чынар терекге асылып, орайда, Тёбентин сары гяуур келеди, ёзен туманлача, басылып, орайда. Эй, маржа, жашла да, ма къырылайыкъ, ёлейик, орайда, Бу сары гяуургъа биз динибизни бермейик, орайда. Ол окъ тийгенди да бу жаш келинни кёзюне, орайда, Да ийнанмагъыз а Къарох улуну уа сёзюне, орайда. Ол Къарох улу да, ол итден туугъан ийнарал, орайда, Сабийлерибизни уругъа къуюб'а, кюйдюред, орайда. Ол бой бермеген а ол ариу черкес къызланы, орайда, Къымжа этдирип, чыбыкъла бла уа тюйдюред, орайда. Къартларыбызны уа шинжиле бла тюйдюред, орайда, Ол аны бла уа патчахха кесин а сюйдюред, орайда. Къанлы патчах ийнанады ол ийнаралны сёзюне, орайда, Налат болсун ол патчахны кёзюне, орайда. Хожну сууун ма къызыл къаннга кьызартханд, орайда, Черкеслени уа бу шорха акъгъан къанлары, орайда. Ийнаралгъа ит териден кебин бичерек, орайда, Аны къанын а биз бал татытып ичерек, орайда. Ассы ийнаралла аман ишлени башлалла, орайда, Бирда къалмайын а ичли къатынла ташлалла, орайда. Бууаз къатынланы да чабакъла кибик жаралла, орайда, Сабийчиклерибиз а ма жау чыракълай жаналла, орайда. Патчахлыкъны биз ичибизге иймезек, орайда, Жашагъан жерибиз бу Къарачайча бек болса, орайда. Мындан ары он жыл къазауат этерек, орайда, Жашагъан жерибиз ол тенгиз болса, терк болса, орайда. Ёлюклерибизни ол гяусар итле талайла, орайда, Акъгъан къаныбызны чубар маскеле жалайла, орайда. Тёгерегибизни къанлы аскерле сакълайла, орайда, Этибизни согъум къойлай къакълайла, орайда. Арабызгъа орус килисала салалла, Ой, къартларыбыз ары табыныргъа баралла, орайда.

Таукъан Марачы: Эти стихи написаны им в 44-ом году в Казахстане... Завещание (Кязим Мечиев) Вот завещание мое и заповедь моя. К народу обращаюсь я, надежды не тая: Невыдержанность - нам не друг, так помни же о том, Когда разрушена судьба, когда потерян дом. Да, горе наше велико - ведь наш очаг потух, Но ныне тверже, чем всегда, пускай пребудет дух! Я буду это повторять, твердить все дни подряд. Пока мне деревянного коня не снарядят. Я много прожил на земле и видел много бед, И потому я навсегда сказал насилью: нет! Уже так скоро навсегда я сгину, Божий раб. По телу слабость разлилась, недужен я и слаб. Теперь я стар, но вот опять тоскою обуян - В изгнанье, в ссылке нахожусь среди односельчан. Аллах! Прошу сегодня я всего лишь об одном: Терпения народу дай, чтоб вновь обрел свой дом. Когда иссякнет та вода, что суждено испить, Я потеряю голос свой - порвется с миром нить. Почуяв смерть мою, мой пес завоет, заскулит - И деревянного коня народ мне снарядит. Я знаю: скоро я уйду навеки в мир иной, Пока же я еще живой, услышьте голос мой: Не озлобляйтесь на страну, страна здесь ни при чем, Что на чужбине, вдалеке от родины живем! Ведь лишь на скачках узнаёшь, чего твой стоит конь. Кого, скажите мне, не жгло страданье, как огонь? Крепитесь, чтобы жизнь прожить, держась на высоте, Трудитесь, не жалея сил, чтоб не плестись в хвосте. Вы много бед перенесли на горестном веку, Вы знали униженья боль и голода тоску, Вы пропадали среди льдов и проливали кровь, Но, все на свете одолев, всегда вставали вновь. Пусть в очагах родных огонь уже бессчетно гас, Пусть бури и лавины с гор домов лишали вас, Народ всегда народом был, пребудет он живым. Внемлите же теперь тому, что говорит Кязим: Изгнанья бремя тяжело, теперь оно опять На наши плечи возлегло, чтоб вновь нас испытать. Коль сможем вынести его, то честь нам и хвала, А если нет - то лишь позор, бесчестье и хула! В единстве - сила, только с ним мы обретем свой дом. Народ мой, я прошу тебя не забывать о том. Нам стойкими пристало быть - прошу тебя, пойми, Что и в несчастье надо быть достойными людьми! 1944 Перевод Георгия Яропольского

Таукъан Марачы: Не знаю кто автор, но очень живо описывает сегоднешнее состояние нашего народа. Мылы кюл. Къызыу от кюл болду, Терекге къузгъун къонду, Жерибиз тумандан толду. Угъай, жокъду къаугъа, тюйюш, Къара кийдирген уруш, Жашау тынчдан болдукъ буруш. Эрледен кетгенди эрлик, Къартлада жокъ тезюмлюк, Къызлада уа сезимлик. Таб жашайбыз тынч туруп, Аркъаны тешекге уруп, Ётю болгъанла къуруп. Жылы гыржын – жутханыбыз, Шайтан сууу – къусханыбыз, Мылы кюлдю жашаубуз. Къуруп кетди бизден эрлик. Жатып турсакъ керилип, Ол болурму къайтып келлик? Тиерлик болурму Кюн, Къыздырып, къызыу бютюн, От жагъа этерча тютюн. Ётюрюк рахатлыкъ кетерми, Жангы заман жетерми, Къарт тамыр зыгыт этерми? Кетерми алдау заман - Хантсыз бишген къуру къазан. Урурму таза аяз таудан? Халкъыбыз тынчлыкъдан къанар, Эр кезюнде жилтин жанар, Хорламны къызыу къаны агъар.

ТаўБий: Кёчгюнчюлюкню кюйлери MİÑGİ TAWUBUZ BİZGE CİLÂY QALDI Tañgnı töben canı az belgi berirge Tögerekni askerle aldıla. Atala, qarnaşla - barı da uruşda, Bizge ne qıyınlıq saldıla! *** Tawuq qıçırıgı, sabiy cilâganı Cürek cawuñgu aşay turalla. Oy, qart kişileni, tişirıwlanı Uşkok qalaq bla uralla. *** Qıynalıp işlegen bizni collarıbız Qaldıla buqulap, çars etip. Carlı Qaraçaynı qoratıp baralla, Bu Kafkaz tawladan tas etip. *** Bizni curtubuzdan sibirip baralla, «Studebekerle» küçlü duwulday. Ay, carlı Kafkazım, sen qalıp ketgense, Narat terekleriñg şuwulday. *** Qoylanı sürgença, bu biz carlılanı, Quwup, vagonlaga cıyalla. Bıllay qıyınlıqnı körüp, kötüralmay, Ay da, kün da birden cilâyla. *** Oy, Miñgi Tawubuz bizge cilây qaldı, Ol aq saqalın da suw etip. Mından nek qoratıp baradıla bizni, Günahıbız bolmay, quw etip? *** Qaraçay Qobanı qaralıp cilâydı: «Meni Qaraçayım ketdi», - dep. Ol ızıbızdan bir mugur bolup qaldı: «Ne ullu qıyınlıq cetdi!» - dep. *** Bu qıyınlıqlanı kötürüp turalmay, Bügülüp, cilâyla terekle. Hucu qaldıla da, baytamal boldula Qaraçayda qolan iynekle. *** Sırtlada, qollada uluy aylanalla Ullu Qaraçaynı itleri. Qaysı milletlege aş-azıq boldula Qıynalıp macargan mülkleri? *** Biz ketgenli qurup qalgandıla, deydi, Qara suwla, cerge cutula. Sau Şimal Kafkazga çaçıldıla, deydi, Qaraçaydan qalgan cılqıla. *** Bizni üyleribiz qalıp ketgendile, Eşikle artlarından tartılıp. Carlı Qaraçayım eki teñg bolgandı, Aşsız-suwsuz cerge atılıp.

ТаўБий: QARA KÜN İtle buşuwlu uluyla, canım, Kiştikle - açı maqıra, Eşikle qatı qagıladıla, Üydegileni çaqıra. *** Uşkok qalaqla tiyelle, canım, Terk açılmagan eşikge. Anası üsüne qaplandı, deydi, Sabiy seskenñgen beşikge. *** Tañg ertten, canım, ne bolup qaldı, Bilmey turganlay Malqarga? Qıyama künü cetdimi, deydi, Bu mart ayında har targa? *** Tawlaga qaçıp baralla, canım, İzgiltin bolgan a qoyla. Endi etillik bolurmu, deyse, Malqarda algınça toyla? *** Har üyge kirip, oquyla, canım, Qıralnı qatı buyrugun, Malqar halqnı wa bılaydan, deydi, Qayrı ese da qururun. *** Qıyama künñge uşaydı, canım, Tögerek - sıyıt, hadaga. Birça Allahha biz tayanayıq, Madar coqdu da qadarga. *** Tıgırıqlanı kişnep baradı Bılaydan qaçhan tor atıñg. Har üy sayın a bölgendi, deydi, Stalin üç da soldatın 1 . *** Aş, hapçuk zat da alalmaydıla Qarıwsuz qartla, sabiyle. Caşla askerde qaldıla ansı, Cetmez edile bu künle. *** Şkol 2 allında saqlaydı, canım, Bizni eltirik maşina. Andan a qarap, sarnaydı ana, Qara qan cawup başına. *** Malla taralıp müñgüreydile: «Kimge qoyasız bizni?» - dep. Ay, qıyınlı halq, sañga bolmazmı Ullu Allahdan bir sebep? *** Biz curtubuznu qoyup barabız, Kimle qararla tawlaga? Umutubuznu üzüp ketmeybiz, Allah cetdirir cawlaga. *** Ogurlu qartla maşinaladan Cilâp qarayla da artha, Qaytmazlıqların seze bolurla Candan bagalı bu curtha. *** Cilâw, hadaga, qıçırıq, - urup, Bizni talagan suwmudu? Barı da birge qoşulup, burup, - Cahanim degen bumudu?! *** Çıgıp barabız biz Malqar tardan, Ala barırmek aq qardan? Sekirip ketsek edi wa cardan. Ne hayır bolur biz bardan? *** Qart, maşinadan sekirip tüşüp, Cerni quçaqlap, cilâdı, Ol, tobuqlanıp, ol, duwa tutup, Allında taşnı sıladı. *** Oy, saw qalıgız, siz tawlu elle, Qaragan közge asıwla. Oy, saw qalıgız, kiyikli cerle, Siz, biyik tawla, terk suwla! *** Oy, tuwgan cerim, ogurlu curtum, Sen saw qal, canım, salamat! Qorqma, biz qaytıp kelirbiz artha, Allahha bol sen amanat!.. *** Saw qalganıbız qaytırbız artha, Allahdan bir buyruq bolsa, Halqlaga teyri eşik açılıp, Etgen tilekleri tolsa!..

ТаўБий: BİZNİ ÜYLERİBİZ QALDILA, EŞİKLERİ KEÑÑGE AÇILIP Oy, anam carlı, ne aman quruydu Taw elibizde üyübüz. Segizinçi martda muthuz çıqgandı Carıq tiyiwçü künübüz. *** Carıq dunyaga muthuz kün çıgıp, Bügün qarañgı etgendi. Alga, Qaraçay, seni köçürüp, Keziw bizge cetgendi. *** Maşinala bir köp keledile, Taw awuzlaga çaçılıp. Üyleribiz a qalıp qalalla, Eşikle keññge açılıp. *** Adam atlatmay, alay qoydula, Tögeregibiz tıyılıp. Biz hariple ma alay qalganbız, Borbaylarıbız qıyılıp. *** Satlıq mallanı quygança bizni Maşinalaga quydula. Keltire kelip, Nalçik şaharda Vagonlaga terk cıydıla. *** Közümü üsünden ketmeydi, anam, Allıbız tawnu biyigi. Quw özenlede qalay caşasın Kafkaz tawlanı kiyigi? *** Qalay nasıplı canlalla, anam, Kafkaz tawlada turluqla. Bizge küygenden cerge kirelle Bu cerleden çıqgan kırdıkla. *** Bu qıyınlıqnı bizley körgenle Köp buşuw-buşman etdile. Biz haripleni Orta Aziyaga Saban urluqlay sepdile. *** Carıq betibiz bir saz bolgandı, Coqdu algınñgı nürübüz. Kişi cerinde qırılıp ketdi Bizni ekiden biribiz. *** Qıynalgan üçün öllük tüyülbüz, Uwahtı cetip ölmesek. Endi Kafkaznı körlük bolmabız, Tansıq tüşlede körmesek. *** Bu qıyınlıqnı bizge sınathan Biz sınagannı sınasın! Biznikileça, qarıwsuzları Qırılıp, añga cilâsın! *** Oy, bizni coygan, ol kim ese da, Biz qabılganlay qabılsın! Etgen hatası başına cetip, Halq cawu bolup tabılsın!

ТаўБий: BİR BİRGE QARAP, CİLÂYBIZ İñgirlikde, aşhamdan sora Bizni maşinalaga cıyalla. Tögeregibizni askerle tutup, Bizni vagonlaga quyalla. *** Allahha tuwra, bitew halq bilip, Ne ullu qıyınlıq sınaybız. Poyezdni 1 colu uzundu deyle, Biz bir birge qarap, cilâybız. *** Poyezdni colu uzundu deyle, Poyezdge col terk cırıldı. Malqarnı eki etip, aslam cartısı Sır-Daryada qırıldı. *** Qaraçay bla carlı Malqar Qalay ullu qıyınlıq kördüle. Kafkazda qalgan mülkügüz üçün dep, Üçüşer toqlu berdile. *** Beriya dep birew bar edi da, Bizge biçerin biçgendi. Bizni ariw Kafkaznı, Malqarnı, Qan gubuça, qanın içgendi.

ТаўБий: TAWLULUQ ATNI COYMAYIQ Bir bölek iynar men da aytayım, Allım aylanıp taşlaga. Endigi caşaw tınçlıq bergendi Oy, bizni tawlu caşlaga. *** Tawuşum carıq çıqmaydı, alan, Bılay tılpıwum tıyılgan. Bizge qallay bir ahşılıqdı bu, Bügün biz birge cıyılgan. *** Tawluluq at aytıla kelgendi, Tawluluq atnı coymayıq. Bir biribizni köp küsegenbiz, Anı unutup qoymayıq. *** Bizge qayırılgan bir can bolup, Anı çaynamay cutmasaq, Halqıbız sıylı qalay bolluqdu, Bir biribizni tutmasaq? *** Köp ahşılıqga tüberbiz entda, Awuzdan aytıp qoymazça. Cayıla ketib'a, cıyılganbız, Bir birni körüp toymazça. ***

Къарча: Къонакъ болсанъ Къонакъ болсанъ, эт алай: Аз джукъла да, аслам сагъай Дагъыда бир айтырым- Ал эсинъе: Къонакъбайны эшигини Безгисине Тынъы табдыр: "Хырт!"-деб ары, "Хырт!"-деб бери Джюрюб турма; бир эшикге, Бир ичкери. Эслеб сёлеш. Сакъ тынъыла, Айтылгъанъа. Тёр излеме, орун бермеселе Санъа. Кёб да къалма. Ашыгъыб да Кетме чыгъыб; Сёлешсенъ а, сёлеш, сёзюнъ Сёзню джыгъыб. Къалтур.

ТаўБий: КЮЙ ТИЗГИНЛЕ Тау эллеге къара къанла жаугъанды, Эки къая бир бирине аугъанды. Тау эллеге бу сыйытлыкъ нек жетди? Къалмай бирден насыбыбыз нек кетди? Жарлы бизге аман оноу бичдиле, Бу кяфырла къаныбызны ичдиле. Къыйынлыкъла жунчутмай, жашай эдик, Ашны, жаным, игисин ашай эдик. Ахырыбыз къышхыр бла къалгъанды, Аллах бизден берген кюнюн алгъанды. Халыбызгъа тау да, таш да жиляйды – Дуниялыкъда азап чекген былайды. Халыбызгъа кёк да, жер да жилясын, Быллай ишни къанлы жауум сынасын! Мен санайым хар бирисин кезиулеп, Сиз жилягъыз сёзлериме эжиулеп. Биз барабыз вагонлада олтуруп, Этеклени жилямукъдан толтуруп. Биз барабыз Ата журтну тууарып, Сакъалланы жилямукъла сугъарып. Биз барабыз, кёп сагъышха батылып, Ёлген къалад, жол жанында атылып. Амал жокъду тохтап къабыр къазаргъа, Адам жокъду бу затланы жазаргъа. Биз барабыз, ышармайын, кюлмейин, Элтип, къайры къуярлараын, билмейин. Элтип барып, бир къум тюзге ташлалла, Хар эл сайын кау-куу этип башлалла. Бу кяфырла къаныбыздан тоймалла, Эр, къатынны бир тийреде къоймалла. Хур башыбыз кяфырлагъа къул болду, Эри саудан ненча къатын тул болду! Бар дуниябыз жарымаздан чарс болду, Ана, бала бир биринден тас болду. Ёмюрледе унутмазча, ачыдыкъ, Азиягъа къуш тюгюнлей чачылдыкъ. Къарыусузлукъ бизге татып башлады, Уллу, гитче ауруп, къатып башлады. Онгсуз болуп, мурдар этле ашайбыз, Биз жарлыла, мугур болуп, жашайбыз, Сауларыбыз жашау эбин тапмайын, Ёлгенибиз болса, кебин тапмайын, Саусузубуз кюсегенин тапмайын, Ёлюм кюнде ахлу, жууукъ тапмайын. Гурбатлыкъда такъырланды кёлюбюз, Ай биз жазыкъ – жаназысыз ёлюбюз. Биз тюшгенбиз къыйын бла жашаргъа, Аш тапмаймыз къарныбызгъа ашаргъа. *** Жокъду кийим, аякълагъа – чабырлыкъ. Аллах берсин бу къыйыннга сабырлыкъ. Сабырсызлыкъ къыйын этер халланы, Къыяматда учуз этер жанланы. Кюрешейик ёлгюнчюге мадаргъа, Боюн салып Аллах берген къадаргъа. Тыялмабыз бу дунияны къазасын, Аллах берир хар залимни жазасын! Ишибизни бир Аллаха бошлайыкъ, Жюрекледен кюймекликни ташлайыкъ. Терсни-тюзню Аллах кеси айырыр, Жилягъанны бир да жокъду хайыры. Къычырылды къыйынлыкъны «салахы», Бизге жетди динсизликни палахы. Биз Аллахны буйрукъларын этмедик, Жангыз кюнню биз Кёлюне жетмедик. Ол себепден, Аллах бизни ташлады, Кяфырланы юсюбюзге бошлады. Биз кесибиз гюнахладан тыйылсакъ, Ассылыкъдан хакъ жолуна жыйылсакъ, Аллах бизге кяфырланы иймез эд, Жангызыны тырнагъыда жетмез эд. Биз жазыкъла бир болмады дууабыз, Бир бирни да аман бла къууабыз. Башыбызгъа жетди бизни жазабыз, Аны билмей кяфырлагъа къызабыз. Я Раббана! Динибизни бурма Сен! Кяфырланы арасында къырма Сен! Юсюбюзден бу къыйынны Сен алгъын, Таулуланы эски журтха Сен салгъын! БУДАЙЛАНЫ ХУСЕЙ

Къарча: Къарт болгъанса, Къалтур! -Къарт болгъанса, Къалтур, Неге джарайса? -Алан, мени сен къартхамы Санайса? Таугъа барыб, кийиклени Юркютеме. Элге келиб, чёрчеклени Чиркитеме.

ТаўБий: БИРЕУ БИЛМЕЗ БИРЕУНЮ КЪЫЙЫНЛЫГЪЫН Бюгюн да ол хадауус тутуб къойду, Адаргы джарыгъымы джутуб къойду. Ийнакълай седиретиб эс-месими, Шайтанны сыфатына сугъуб къойду. Алджалла керти кёлюм, керти сёзюм, Тебрелле къарангы этиб эки кёзюм. Барама Ибилисни адежинде, Билмейин къайдагъымы энди ёзюм. Къоймадым сыйыма кёр къазыууму, Хар къуру халаллыкъгъа базыууму. Тюшюре шайтан чалыу сокъмагъыма, Салама суратларын джазыууму. Талпый да узакъдагъы умутлагъа, Тюбейме джууукъдагъы сууукълагъа. Кесими тыялмайын, джыялмайын, Ушайма сагал-сагал булутлагъа. Намысым кётюрмейин ит ыйлыгъын, Сынадым бу худжуну къыйынлыгъын. Кеч сездим абыннганда бир къауумну Джылыуун тюненеги сыйырлыгъын. Кёбдюрюб джукъ билмейин айтханымы, Гурушха къызыу барыр бир талайны. Киши джокъ гимикдирлик бойнун буруб, Ичимде джашырыннган шайтанымы. Хар ким ёч кесин махтаб сёлешиуге, Акъылны тил учундан юлешиуге. Шайырны сау кюнню тюл, ёлю кюню - Джарсыуун джашыргъан кюн - джюрегини. Акъбайланы Хамитни джашы Азрет

Къарча: Телиликлерин джашыра билгенлеге, Акъыллыламы, деученбиз экен? Дебо улу Кючюк.

Къарча: Атам айта эди Биз къалайлада айландыкъ Асхакъ Темир ёлгенли... Онбеш атагъа айландыкъ Къарча къайтыб келгенли. Хурзук Мамиядан къартды, Хурзукну атасы нартды, Деб айтаед атам Дебо, Асыралгъан кюнде Бабо. Дебо улу Кючюк.

Abrek: Къарча Бу артда джазгъан затынг неди? Бу заманлада джазылгъан затмыды?

Къарча: Abrek пишет: Бу артда джазгъан затынг неди? Бу заманлада джазылгъан затмыды? Дебо улу Кючюк Байрамукъладанды, Къарачайда белгили адамды. Революциягъа дери джашагъанды, туура тюзюн айталлыкъ тюйюлме, къартладан хапарын бир билирме.Хурзукчуду. Быллай къысха узун да назмулары бардыла. Кёб болмай "Къарачай" газетде басмалагъан эдиле. Не болгъанын билмей эсенъ, Не боллугъун билмезссе сен. Барны къызгъанчлыгъы-оу, Джокъну чомартлыгъы-шау. Орталыкъ-тамам джашау. Тынч къоюгъуз Умарны. Шо, Умарны тынч къоюгъуз, Оялмазсыз махтауун аны. Ёлдю. Энди оюгъуз, Джумдурукъ бла уруб къаяны. Ол тенъ эди къаяла бла, Миллетине ёкюл эди. Уллуртхуч мияла бла Къарагъанча ол тюл эди. Джигит Умарны махтауу, Болмасын кишини дауу! Дебо улу Кючюк.

ТаўБий: КЪАЛАЙДЫ ДА?! - Биз да халкъбыз, халкъ!.. - Угъай, тюйюлсюз! - Бизни да жерибиз!!! - Жокъду жеригиз! - Тауларыбыз, сууларыбыз, ташларыбыз... - Сизни тюйюл -бизнидиле ала! - Жырларыбыз... ана тилибиз а?! - Тюрк тилди, татар тил - тилигиз, Халкъ тюйюлсюз, халкъ тюйюлсюз сиз!.. Мухтар Табаксоев

HAS: Салам Хыйса!

Элбуздукъ: Зумакъулланы Танзиля МАЛКЪАРЫМ Беш тау элинг жашар ючюн бу ташда, Ёхтемликде, ачыу кёрмей, къууанчда, Беш да жаным болса, барын берирем, Ташларынгы мен къучакълай ёлюрем! Манга саугьа - къаты ташынг, акъ къарынг, Тюз ниетли, татлы тилли Малкъарым! Намыс, сыйны бийикледе туталгъан, Сёз айтханда, дуния эштирча айталгъан. Тепсегенде, дуниягьа къарс къакъдыргьан, Ташда от да, ташда гюл да чакъдыргъан. Къула тюзге къуйгъанда жашын, къартын, Кёмген суна ёмюрлеге журт отун, Жаннган отдан жанмагьанлай чыгъалгьан, Тобукъланмай, намысында къалалгьан, Ахшыларын миндиралгъан ёрлеге, Къартларын да олтурталгьан тёрлеге, Малкъар! Мени къарыусузгъа санама, Къыйын кюнде таянч болур балангма. Ичлеринде ёмюр жарсыу къайнагъан, Ачыуладан ёз ташларын чайнагьан Тауларынгы мен тиллерин ачарма, Жарытырма, къайгъыларын чачарма. Сен чыкъ десенг, къазауатха чыгъарма. Къажауунгу мен окъ болуп жыгъарма. Къызыу болсанг, жауун болуп жауарма. Сууукъ болсанг, отун болуп жанарма. Тыпырынгы жаныуумда жылыта, Барын - ёрню, энишни да жарыта, Бушууунгу, жарсыуунгу къурута, Сау дуниягьа иги бла таныта, Къууанчынга ахшыланы жыярма, Этегинги алтын бла къыярма. Аллах айтып, муратыма жеталсам, Ёлмез кибик, санга тенг жыр эталсам, Керти окъун халкъ шайыры болурма, Бу тауланы нарт шайыры болурма, Ёмюрлеге жумуш эте турурма.

Элбуздукъ: Зумакъулланы Танзиля КЪАРАЧАЙ Минги тауну мен да жыргъа салалсам, Аны махтап, Семен улун хорласам, Мен болурем халкъны закий шайыры - Ёмюрлеге тие турлукъ хайыры. Алай манга аллай фахму, айт, къайда? Закийлик да, фахму да - Къарачайда! Къарачайды акъылманланы жери, Хурмет берген дунияны игилери. Нартла журту, нартла бийи - Къарачай! Анамы да аппа юйю - Къарачай! Адамынгы, тауну, сууну тансыкълай, Жерни, кёкню кёзюм бла ийнакълай, Эркеленип, къучагъымы жаяма. Къууаннгандан, солуууму тыяма. Таш басханча, терслик башдан басханда, Къара тангла зорлукълада атханда, Тыш жерледе къалмагьанлай жутулуп, Ол жаханим отларындан къутулуп, - Не насыпды бюгюн сени кёргеним, Ташларынга къолум бла тийгеним! Не хычыуун кырдыгынгы мылысы, Манга къууанч - сабийинги хылиси. Биз бир халкъбыз, аны неди айтыуу? Тилибиз да къалай ариу, татыулу, Шукур, шукур, жап-жангыдан ачылды. Бу жерледе алтын урлукъ чачылды. Кёремисе, этебиз татлы ушакъ, Шайырларынг ачалла манга къучакъ. От жагъангда отунг жарыкъ жанады, Черекледе ичер сууунг барады, Тауларынг да - ёхтем, жарыкъ, кёк - чууакъ, Гюлле чагъа, атлар жер да жумушакъ. Жашла, къызла, тёрлерингде да къартла, Бешикледе ышаргъан къагьанакъла. Мен да баланг, мен аладан бириме. Кючюм жетсе, аллай махтау берирме - Акъылманла юлгюлеге салырча, Минги тау да ол махтаудан жарырча. Ким биледи, келир аллай заман да - Махтар кибик бизни иги, аман да.

Элбуздукъ: Танзиля Зумакулова Горцы Стихи слагали стихотворцы О высях гор, но ни один Не знал, насколько выше горцы Своих заоблачных вершин. Я вглядываюсь в дал столетий, Мне кажется, что - дети гор - Возникли мы на белом свете Намного раньше этих гор. Взирая долго изподлобья На древних горцев, чуждых зла, По образу их и подобью Природа горы создала. Она судила и радила, Пока решила наконец - И глыбы гор нагромоздила, Взыв горский дух за образец. Не потому ль вершины птичьи В небесный тянутся простор, Что сила горцев, их величье Воплощены в идее гор. Не потому ль, как горцы, горы Стояли сто веков, Перед врагом и перед горем Не опустих седых голов. По лицам гор лишь в день погожий Стекают слёзы талых вод. От счастья плачет горец тоже, А в час печали Слез не льёт.

Элбуздукъ: Zumaqullanı Tanzilâ TAWLULA Taw biyiklege seyirsinñgendile Köp nazmuçula, ötüp taw suwladan, Tawlula biyik bolganların körmey Mında kökge cetgen biyik tawladan. Tawlula köp alga tuwgan sunama Tawladan ese bu cerni üsüne. Allah tawlanı tawlulaga qarap İşlegen sunama, bazmay kesine. Qarap küylerine, qarıwlarına, Ogurluluqlarına da alanı, Har hallarından da birer zat salıp, Ma alay işlegen bolur tawlanı. Tawla bılay biyik andan bolurla, Tawlunu biyikligin körgüztürge. Ömürden beri andan süelelle, Çal başların öhtem kötürüp örge. Caw allında da andan turgandıla, Tawlulaça qatı, iymey başların. Qıyınlıq kelgende, tözüp turalla, Tawlulaça, çıgarmay köz caşların. Biyik taw başlarında kirsiz qarla, Ketmey, eşta, ol hıysapdan caşayla. Kirsizlikleri em ariwluqları Ma tawlu tişirıwlaga uşayla. Caşaw tawlulanı qayrı atmadı! Tözgendile... turgandıla bu tawla Alanı saqlap - uruşdagılanı Saqlagan kibik tawlu tişirıwla. Biyik, ogurlu, demeñgili tawla, Öhtemlenigiz siz hallarıgızga! Biz, tawlula, öhtemlenmeyikmi da Sizni ua bizge uşaganıgızga?! 1963

Элбуздукъ: Батчаланы Фатима. Сагъышла БЮГЮНЛЮКДЕ Джазыу эрише, Насыб гиреше, Бузча сууукълукъ Джерге илеше. Ауру, чалпыу да Халкъгъа къатыла, Джаш тёлюсю да Ишсиз атыла. Намыс къаласы Оюла кетгенд, Тин байлыгъы да Ёлюрге джетгенд. Хар не заты да Бирча джарсыуулу, Улху бералгъан Джашайд асыулу. Окъуу да, не да Сатылыб алынад. Билимсиз дуппукъ Ишге салынад. Уятлы - ачды, Бетсиз а - токъду. Миллетге джаны Ауругъан джокъду. Анны къачындан Къоркъгъан кёрюнмейд. Анны ючюн деб, Джукъу бёлюнмейд. Ёрге ёрлеген - Кеси къайгъылы, Кёлюне джетмей, Джыртхан байлыгъы. Кечинед миллет Кесине база, Ышанмакълыгъы Кюн-кюнден аза. Бюгюннгю - базар, Тамбласы - базар. Боллукъмуд ХАЛКЪГЪА Бир башха мадар?

Abrek: Аман тюз сезлени джазгъанды... Аллах разы босун!!! Сайтны ал страницасына быр салайым...

Горец: АТАМ БЛА УШАКЪ Таулу Джуртум – Къарачайым, Шам Малкъарым – бешик джырым, Эгечлерим, къарындашым, Ёмюр гёзет – Къадау ташым, Сизсиз мени джур дуниям, Аллах берген азат уям! -Мыдах болса джерде джашау, Толса ангнгы сагъышладан, Табалмасам кюннге махтау, Соралмасам бир башхадан, Атам, атам, айт, неди тау? Азат нек тюлдю да джашау? Атам, атам! Сен айт, юрет, Терс джашынгы джолун тюзет; Тюзет, юрет игисине, Ушат, тилейме, кесинге. -Джашау джолла болса къыйын, Насыб юрксе джюрегингден, Дамсыз болуб къышынг, джайынг, Сен ахсынсанг кюнлерингден, Тау Джуртунга ашыкъ, тез кел: Таш-агъачы берликди кёл. Таулуса сен – сез, бил аны Къара кюнюн, азат тангын. Таулуса сен – аны сезсенг, Джашау – азат, джюрек да – кенг. Таулу Джуртум – Къарачайым, Шам Малкъарым – бешик джырым, Эгечлерим, къарындашым, Ёмюр гёзет – Къадау ташым, Сизсиз мени джур дуниям, Аллах берген азат уям! 17.06. 2006 дж. (Акъбайланы харун)

Горец: ДЖОКЪДУ, ДЕБ АЙТМА Иесиз заманны джангы бийлери Саталла, къумнуча, тарих бетлени; Сатыб антларын, умутну да сатыб, Айт, къайры баралла мени да алыб? Джети ёзеним – джети джан тамырым – Джети атаны эсде тут атларын! Сен джокъду деб айтма меннге Къарачай, Бу джети ёзеннге келе эсе джай! Излей эсе джан бир джанны сюерге, Азат джолунда тик таугъа минерге; Саркъа эсе энтда Хурзук бла да Кам, Сен джокъду деб айтма Къарт-Джурт, Учкулан! Имансыз кишини антсыз баласы Сатады, къумнуча, Джуртну багъасыз. Айт, неди адам, шо, атсыз, тукъумсуз: Уюрму да сора айран къорлукъсуз? Болурму Джуртум бу джети ёзенсиз, Уллу къазаным – этсиз, сюексиз? Сен джокъду деб айтма меннге Къарачай, Бу джети ёзеннге келе эсе джай! Излей эсе джан бир джанны сюерге, Азат джолунда тик таугъа минерге; Саркъа эсе энтда Хурзук бла да Кам, Сен джокъду деб айтма Къарт-Джурт, Учкулан! Иесиз заманны джангы бийлери, Сатыб умутну сабий кюнлерин, Барадыла кетиб джуртсуз не элсиз, Келликча насыб алагъа кебинсиз. Джети ёзеним – джети джан тамырым – Атам аджирге джер салгъан тауларым! Сен джокъду деб айтма меннге Къарачай, Бу джети ёзеннге келе эсе джай! Излей эсе джан бир джанны сюерге, Азат джолунда тик таугъа минерге; Саркъа эсе энтда Хурзук бла да Кам, Сен джокъду деб айтма Къарт-Джурт, Учкулан! 13. 06. 2006 дж. (Акъбайланы Харун)

Горец: НЕЧИК ТЕЗДИ АДЖАЛ Эсимден да буршу бу учуз кюнлерим, Мылы бурчакълача, басыб юсюмю, Эжиусюз джырындан арыгъан джюрегим, Тангнга да джетелмей, къойду джюгюмю. Джазыудан да тузлу кечеги джыламукъ, Абдез тамчылача, саркъа бетимден, Къалыргъа да табалмай сылтау не умут, Барама кетиб мен кеси-кесимден. Нечик теркди келсе, тез нечикди аджал! Бир кёб айтырым, тюберим да къалды: Разыма, разы, мен салмазма болджал. ...Бир джан а кечелмей не кечмей къалды. 17.02.2006 дж. (Акбайланы Харун)

Горец: СЮЙЕМЕ ДЕБ АЙТМА Тебле атымы, бетими да тебле! Тебле джюрекде ол татлы сезимни! Къозу кечеми, сюр, къыста эртденде: Сюйеме деб айтма, сындырма мени! Сындырма, тилейме, сен энтда къайтыб, Тёзмез джюрегим – ол болгъанды джукъа. Алгъынча сюерме, сюйерме къаты: Сындырма! Сен салма мени тобукъгъа! Урла джанымы, джазымы джырларын, Дамсыз замандан сен урла кесими, Къарама да юз ёмюрню къылларын: Сюйеме деб айтма, сындырма мени! Сындырма, тилейме, сен энтда къайтыб, Тёзмез джюрегим – ол болгъанды джукъа. Алгъынча сюерме, сюйерме къаты: Сындырма! Сен салма мени тобукъгъа! Кечерме, ийнан, ол сууукъ джанынгы, Татлы умутум ёчюлген кечени, Кечерме, ийнан, урланнган тангымы: Сюйеме деб айтма, сындырма мени! Сындырма, тилейме, сен энтда къайтыб, Тёзмез джюрегим – ол болгъанды джукъа. Алгъынча сюерме, сюйерме къаты: Сындырма! Сен салма мени тобукъгъа! 22.06.200дж. (А.Х.)

Горец: ДЖУРТУМ ДЕСЕМ Сюймекликге анча джырны атаргъа Тартыннганча этедиле къылларым. Сезим къонса, къайда къарыу тохтаргъа: Инджиледен эжиу тизед къаламым. Кюрме эшиб, тухтуйланы тизеди «Джуртум» деген сейир сёзню макъамы. Хар бир джаннга татлы болса излейди, Бюртюгюча къара джылгъы джырнаны. «Джуртум» десем, Къарачайды эсимде, Тарихинде тёрт дуния шыбырдай. «Джуртум» десем, Къобанд мени эсимде, Толкъунлары, насыбымча, джылтырай. «Джуртум» десем, тау Малкъарым эсимде, Юйюрсюнюб, бир байракъгъа джыйылгъан. «Джуртум» десем, Минги тауду эсимде, Юллесинден кёк булутла джайылгъан. «Джуртум» десем, эл къабырла эсимде, Хоншум, тийрем, къулакъ къакъгъан межгитле. ...Къаланса да он къыралда эскертме, Ёлсем, саным бери тюшмей, харибме. 1989 дж. (А.Х.)

Горец: ТИЛЕЙМЕ, ИЗЛЕМЕ Билеме, джарсыуду, излеме – Къайтмазма менсиз джазынга; Тилейме, тилеме, излеме – Къайтмаз джан ётген джолуна, Бу тау ёзенни джоллары Къошулгъанча сууну бойнунда, Сюйген джюрекни къыллары «Ба» этелле сени хауада; «Ба» этелле ётген джазыуну, Джазымы ол дамсыз кёзлерин; Бир да сёнгмей не болмай асыу, Джан излейди джанны нёгерин. Кече бла сюреди Айны Джазымы иесиз кючюгю, Сени бла байлаб тангымы, Кемиреди отда кюнюмю; Ол байлаб умутсуз джазыуну Тоюмсуз неда джут кёзлерин, Джашлыкъдача излейди асыу, Джан излейди джанны нёгерин. Зем-зем джуртуму суулары Джан салгъанча джерни бетине, Инджил джазымы къыллары Сау этелле мени эртденнге; «Ба» этиб ол сенсиз кечеми Ёчюлген не мылы кёзлерин, Джазыусуз да излейди асыу, Джан излейди джанны нёгерин. 03.05.2006дж. (А.Х.)

Abrek: Балкария: Гимны Балкарскому художнику Ибрагиму Занкишиеву и Человечеству посвящаю I Балкарии таинственное имя Оберегаю в нежной тишине Под ливнями снегов средь ярких гор; Поистине ты Господом хранима, Отчизна света, как мила ты мне, Здесь предо мной . возлюбленный простор. II Балкария . не меркнет это слово, День ото дня оно всё ярче, ярче; Не потому ль с отечеством сурово Обходится сей мир, чьи дни всё жарче . Средь тьмы безжалостной, но обречённой, Среди судьбы . немой, но изречённой. III Твои озёра . синь твоих очей, Страна цветных космических лучей, Поэтов, прилетевших с ярких звёзд, Их путь к планете . бесконечность вёрст, А их калам . литературный меч, Немое зло способный вдруг рассечь. IV Балкария! Ты гимном возродилась . Во славу он и Неба и Земли! О мой Народ! С тобою возвратилась Мечта всечеловеческой семьи О новой жизни на своей планете, Чтоб никогда не умирали дети. V Ты созидал возвышенный протест, Ты воскрешал безжизненную Правду, И ты творил надежды Эверест, Державший неба свод в сей низкий век; О Ибрагим! я повторяю: прав ты! Ты прав, ты прав, балкарский человек! VI Святой Отчизны ясный, добрый лик, Страна достойна утреннего света, Не одного великого поэта Был голосом её родной язык, А их встречали здесь артист, художник И на тропинках тонкий подорожник. VII Гляди скорей: Балкария . в огне! Но то . огонь невидимый сердец, Он радостно пылает и во мне. Кто я? Отчизны пламенный творец! Симфонией в божественной Вселенной Она звучит, поэзией нетленной. VIII Балкария! Ты воссияла вновь . В коварной мгле предельного столетья; Ты . существительное, междометье, Глагол, надежда, вера и любовь; Я знаю, по Земле пройдут века, А ты всё так же будешь высока. IX В твоих ущельях вечный ветер веет, И, полон нежности, он розовеет, Касаясь новой тайны ледника, В котором . неизбывность родника И судьбы Мирового Океана. О Родина моя! как ты желанна. X В тебя драгоценное небо глядит . Ты чистая правда высокого неба; А клин журавлей, что, белея, летит, Сегодня возжаждал высокого хлеба; Балкарии горы . ступень доброты, Душевной, величественной Красоты. XI Когда я родился и был на свету, Кто знал, что такую любовь обрету, К тебе, мой родимый, торжественный край? Во мне торжествующим гимном играй; Открой мне вселенную доброго чувства; Для жизни земной . неземное искусство. XII Отчизна, священная матерь моя, Я многие видел на свете края. Иду по камням твоих чистых долин И кажется, я неземной исполин . О мать, ты даруешь такое сознанье. Нам карлики духа желали изгнанья. XIII Малкар, Холам и Безенги, Чегем, Баксан . до Карачая. Эльбрус, ты обнял нас, венчая, О, Радости Гора . Минги! И тайну древнюю твою Хранит Народ в своём краю. XIV Балкария! Новые гимны пою И будущность в них прозреваю твою: Мне видится средь перламутровых скал Всё то, что Народ наш от века искал; Мне видно: грядущее ждёт воплощенья, А прошлое... кажется, просит прощенья. XV Грядущее жаждет быстрей воплотиться И в вас отразиться, балкарские лица; Сойдёт на вас отсвет космических гор, И новую ширь обретёт кругозор; Любовь, что к землянам в Народе хранили, Свободно нести нам дано будет в мире. XVI Я говорю Кязиму и Кайсыну: Возрадуйтесь - Балкария жива! Порой её ввергают в лжи пучину; Но перед жизнью Правды - ложь мертва. Конец времён: насилье, смуты, споры... Стоим - лицом к заре, как наши горы. XVII В горах идёт-сияет белый снег - Светлее стало на душе моей; Балкария! Твой сын, твой человек, Хочу прожить здесь много тихих дней, Наполненных великой тишиной... Что разразится гимнами над Северной Страной! XVIII Я слышу гимн, не слышный никому, Он здесь - внутри меня, внутри ущелий, Он - в доме, и - в реке, и он - в пещере... Он слышен мне и Небу одному. Ты Будущему гимн, страна рассвета! Балкария, ты на века воспета! Из цикла стихотворений. Юруслан Болатов. 2006 г.

Abrek: Предлагается вашему вниманию старинная балкарская песня. Она была записана со слов 100-летнего старика в 1983г.- школьницей и отправлена в газету для печати, но текст ее естественно не устраивал партийную цензуру, ее не напечатали и более того утеряли! Песня (не совсем в полном виде) сохранилась, благодаря стараниям указанной школьницы и с комментариями напечатана в журнале «Минги Тау» №2 за 1993г.(изд.Нальчик-Эльбрус). В оригинале Хей, Аланла, къазауатха тургъанбыз, Уллу таула бояла тулпар къаннга, Алан халкъы бирден болуп къопханбыз, Кюбеле да булгъана мурдар къанга! Тенгиз ууу езенлеге жетгенди, Алтын чачлы кек кезлюле, къайдасыз? Кюбелеринг, къылычларынг жылтырай, Аланлыла, къазауатха чыгъыгъыз. Биз барырбыз езенледен – тенгизге, Алан халкъы, тебире жортуулгъа! «Къонакъланы жолу бошду!» - деп къойсакъ, От салырла тау башында туузгъа*1. Кюн да батар, танг да атар езенде, Биз къайтырбыз, алан къартла, сакълагъыз, Кебелейге*2 сюзюлюрбюз, къууана, Аналагъа баш урурбуз, къаплана. Тенгиз бюркюп алса да елюклени, Биз къайтырбыз, жыйып къалгъан берклени, Къылкъам атып, умпыр тарта*3 Аланда, Сары чачлы тулпар къанла тууарла. Алан къандан толгъан къадар жюрекле, Къара къанлы гыбышыла, тохтатыгъыз! Алан халкъы бирден болуб сюелсе, Мурдар къанны тенгизледен эмербиз. Хей, Аланла, ким базыныр, бир болсакъ?! Алан Тюзге уллу келлю биз болсакъ,- Къара къанлы сарубекле жетерле, Хожанлагъа*6 чигинжиле битерле. Хей, Аланла, болсакъ тюзде къонакъбай, Умпыр тарта*3, юйренирле таулагъа, «Къонакъланы жолу бошду!» - деп къойсакъ,- От салырла тау башында туузгъа. Хей, аланла, ант этейик бир болуп: Аллыбыз – тюз, артыбыз а тау болса, Бир этекли Эки Теппе*4 сау болса, - Алан тюзде къара къанлы онгдурмакъ! Къойларыбыз отларла жайлыкълада, Гыбышыла тешерле ауузлукъну*5, Бизни къызла эки эшме атарла, Ышымларын жылтырата батырла… Кек гюлменди къысылгъанды тойлада, Акъ гюлменди кийилгенди отоуда, Бал жагъайыкъ алан къызгъа, хей, маржа! Тухтуйланы хазырлагъыз, Аланла! Жетиб келе Тау этекни къатына, Хурмет эте Алан жашлы анагъа, Къылкъам атып, умпыр тарта Аланда*3, Сары чачлы тулпар жашла тууарла. Хей, Аланла, къазауатха туругъуз, Тенгизлиле езенлеге кирдиле, Бийик таула артыбызда къалсынла, Тулпар къанла сакъласынла езенни! Къара кюйню жырламагъыз таулада, Атлы етмез биз саулукъда жашыртын, Къара къойла союлурла къууанчда, Хей, Аланла, сакъ болугъуз таулагъа! Хей, Аланла, келип къалды къара кюн, Ой, жарлы анам, барабыз тенгиз къапха, Ере хожан*6 букъулудан толмасын, Бир гыбышы Алан тюзде онгмасын! Хей, Аланла, ючеу-ючеу туругъуз, Кебелейде умпыр барад биринчи, Келкем атып, кюлтерменги урлатма*7, Сен Аланса, алтын чачлы, унутма! Сабырлыла, ой Аланла, келигиз, Алан тюзде къара къойла сояйыкъ,- Бир жанлыдан минг чапракълы туугъанды, Алан тюзю гюргюлешге къалгъанды. Биз барырбыз езенледен – тенгизге, Кебелейде умпыр тартып, сюзюлюп, Алан тюзде къара къойланы соя, Бир аланлы жети атагъа айлана! Хей, Аланла, къазаутха тургъанла, Бир аланны кюлтермесин урлалла! Сары чачлы кек кезлюле, сау болсакъ, Алан тюзден келечиле таярла! Кюн да батар, танг да атар езенде, Биз келирбиз, алан къартла, сакълагъыз, Кебелейге сюзюлюрбюз, къууана, Аналагъа баш урурбуз, къаплана! Перевод Эй, Аланы, мы поднялись на войну Высокие горы окрасятся в кровь храбрецов, Аланский народ -мы встали как один, Кольчуги наши окрасятся в кровь врагов, С моря яд достиг равнин, Златовласые, голубоглазые, где вы? Кольчуги ваши и мечи сверкают, Аланы выходите на войну Мы пойдём с равнин к морю, Аланский народ собирайся в поход, Если мы оставим, сказав «Путь у этих гостей лёгкий» Они подожгут на вершинах гор всю траву*1. Солнце сядет, рассвет настанет Мы вернёмся, ждите нас, Аланские старики В победном танце*2 мы выстроимся, радуясь, Поклонимся мы матерям, павши ниц. Даже если море поднявшись унесёт мертвых, Мы вернёмся, собравши оставшиеся шлемы, Бросим копье*3, затянем победную песню*3 в Алании, Златовласые, родятся храбрецы Аланской кровью заполненные сердца, С чёрной кровью безродные- остановитесь, Когда Аланы, встанут как один Кровь убийц с морей- мы выпьем, Эй, Аланы, кто осмелится, если мы едины? Если мы будем оберегать аланскую землю, С чёрной кровью драконы придут, Искрами очаги засверкают Если мы будем гостями на своей равнине Запев песню*3, они приучатся и к горам Если мы оставим, сказав «Путь у этих гостей лёгкий» Они подожгут на вершинах гор всю траву*1 Эй, Аланы поклянёмся, как один: Пред нами равнина, а за нами горы И пока стоит Двуглавый*4,- На аланской равнине никому не дадим ходу. Отары наши будут пастись, Безродные будут снимать удила коня*5 Девушки наши закинут две косы, Ноговицы будут блестеть у наших героев Синий платок повязан на пиру, Белый платок одет в (отоу)*8, Обмажем мёдом аланских девушек, эй маржа! Тухтуи*? готовьте, аланы! К подножию гор приближаясь, Делая почёт, матери алана, Бросив копьё, и песню затянув, Родятся светловолосые храбрецы Эй, Аланы вставайте на войну Морские люди вторглись на равнину Пусть высокие горы останутся за нами, А храбрецы защищают равнину Не пойте песни-страдания в горах, Всадник не пройдёт, пока мы живы, Чёрные бараны зарезаны будут на радость, Эй, Аланы, храните горы! Эй, Аланы пришёл чёрный день, Идём мы к воротам морским Пусть очаги не наполнятся пылью, Пусть не один безродный не устоит в аланской равнине Эй, Аланы становитесь по-трое Споем мы победную песню*2 Не теряй знамя*7, не сдавайся*7 Ты Алан, златовласый, не забудь Терпеливые, о Аланы, приходите, На аланской равнине чёрных баранов зарежем, От одной души, тысячелистный родился Аланская равнина (гюргелеш)*? досталась. Мы пойдём с равнин к морю, Запев победную песню и танец*2, На аланской равнине зарезав баранов, Один алан, до седьмого колена! Эй, Аланы встали на войну, У одного алана украли знамя*7 Светловолосые, голубоглазые, если мы будем живы С аланских равнин уберутся пришельцы! Солнце сядет, рассвет настанет Мы вернёмся, ждите нас, аланские старики В победном танце*2 мы выстроимся, радуясь, Поклонимся мы матерям, павши ниц. *1 Тууз. Растущая в высокогорьях особо мягкая трава. *2 Кебелейге сюзюлюрбюз къууана. Имеется в виду танец в честь победы над врагом. Сохранилось даже описание этого танца. *3 Къылкъам атып умпыр тарта Аланда. Во время танца в честь победы, молодые воины соревновались в ловкости, силе и меткости. В данном случае «Къылкъам» - это, копье с острым рогом вместо наконечника, которое молодые воины во время танца бросали по специально определенной цели. Кроме того, этим же словом назывался один из боевых танцев, которые обязательно исполнялись перед походом на врага. *УМПЫР ТАРТА. Как правило, перед метанием «Къылкъама», танцующая молодежь разделялась на группы и каждая группа пением (эжиу) поддерживала своего воина, собственно умпыр - это современный - эжиу. *4 Эки Теппе. Минги Тау (Эльбрус) *5 Гыбышыла тешерле ауузлукъну. Имеется, ввиду, обычай, при котором любой конный мужчина, встретив в Аланском селении незнакомую женщину в знак уважения обязан был спешиться, и вести коня за узду, посторонние (не аланы), помимо этого еще были обязаны освободить рот коня от удил. *6 Ере хожан. Очаг *7 Келкем атып, кюлтерменги урлатма. Здесь «Келкем» - особый знак воина, который прикреплялся на левой стороне груди прикрывая сердце, «Кюлтерме» – яд , который хранился в специальном кармашке с правой стороны шапки воина, применяемый на случай попадания в плен и позволяющий избежать позора пленения.

Элбуздукъ: http://taulusoft.borda.ru/?1-6-0-00000002-000-120-0 1. Крупицы нас, врагов же тьмы и тьмы, 2. Но даст Аллах, победа будет с нами, 3. Взовьется пламя на кострах войны, 4. Зажженных нашими врагами, 5. Натянем луки мы, которые туги, 6. Кинжалы обнажим, готовясь к битве, 7. И грозном рокоте, которой уж войны 8. Вновь громом грянет, клич наш тюркский 1. И знаем мы - кровавый будет бой, 2. Немногие из нас вернутся с этой сечи 3. Багровой молнией отточенный кинжал 4. Из ножен выскользнет врагам на встречу, 5. И мы не дрогнем, нам не привыкать, 6. Плечом к плечу мы вырвемся на волю 7. Пусть мало нас, но тюрк ведь тюрку брат 8. И дикой стаей рвемся мы к свободе. 1. Оскал наш дикий, тюркский на виду, 2. На флаге голова волка, 3. Так почему ж мы братья не в раю, 4. Заждались нас небесные врата 5. Вперед, вперед, скорей туда, 6. Где сечи звук, и смерти аромат, 7. Там Славу можно заработать на века, 8. Там вечность нас за каждым взмахом ждет, 1. Так пели предки наши - тюрки. Аланла, 2. Которые в истории оставили нам след 3. Широкий словно торная тропа, 4. И грозный словно тигра гнев. 5. Не знали они как упадем мы вниз, 6. Их славу растранжирив на дела 7. Которые как пыль из под копыт 8. Что, вверх взлетая, исчезает без следа 1. Так оглянитесь, кем стали мы сейчас, 2. Мы загнаны, затравлены, и сиры 3. И на земле своей о братья мы бессильны 4. Исчез когда-то вечный каганат, 5. Где дух мятежный наш, что братства суть и плоть 6. Где гордость нам присущая из века в век 7. Их нет, остались лишь иллюзия и боль 8. За что ты прокляла меня земля моих отцов 1. Как больно видеть что народ ослаб 2. Увязли братья в бесконечных склоках 3. И дочеря не в грош не ставят мать, 4. Отцы же предаются всем порокам 5. И кто то убегает в ижамаат 6. И ищет рай под тенью сабель 7. А кто то пьян, мертвецки пьян 8. И ждет покамест жизнь промчится мимо 1. Так выбирайте кто вы Аланла 2. Мужчины или их подобья 3. Чтоб знали наши с вами сыновья 4. Что их отцы достойны каменных надгробий 5. Пока не разучились мы держать кинжал, 6. Адаты наши мы пока не позабыли 7. Опомнитесь, отпряньте ото сна 8. Пока изгнанья ветры вновь в ущельях наших не подули 1. Крупицы нас, врагов же тьмы и тьмы, 2. Но даст Аллах, победа будет с нами, 3. Взовьется пламя на кострах войны, 4. Зажженных нашими врагами, 5. Натянем луки мы, которые туги, 6. Кинжалы обнажим, врываясь в битву, 7. И на скрижалях вновь выигранной войны 8. Увековечим братья клич наш тюркский

Abrek: Какие слова...

Djash: Мир одержимый суетой, Залит безумными делами. В тесноте толпы людской Все ныне стали крикунами. В пороках тонет слепой скупец Где солнце праведных сердец? В рядах базарных сей купец Торгует жалкими вещами. Иссякли воды наших гор Не рвется ветер на простор. Когда-то веселившая взор, Балкария, наводнена врагами. О царство непроглядной мглы! Пустуют разума котлы. Народ измучили муллы И споры с их учениками. Смертельно Родина больна, Разрушена и сожжена. Джигиты в наши времена, Без дела стали стариками. Грабеж да бедность. И греша, Ожесточается душа. И ложь, яростно дыша, Огнем проходит над домами. Истощены, угнетены Балкарии лучшие сыны. Лихие стали скакуны, Простыми вьючными ослами. Достойный муж как трус дрожит, Красавица забыла стыд. Правитель ложью народ язвит, Беда кружит теперь над нами. Где честь? Где верность и любовь? Из горла мира хлещет кровь. Молчи, глупцу не прекословь - Страна кипит клеветниками. Во тьме народ вконец устал, Дорогу изгнания испытал Невежда вмиг министром стал, Бездельник прячется в исламе. В земле бессовестной чумы, Померкли светлые умы. Глупцы купившие посты, Вдруг обернулись мудрецами. Ворует вор, богач берет, Несчастен бедный мой народ. С живого шкуру казна дерет Порочная тень владеет душами. Веря, смотрим в вершины гор, Едины будем до тех пор, Пока не сгинут лжец и вор! Пусть Балкария сияет веками! http://www.forumy.ru/balkaria/view.php?dat=20050305174810

Элбуздукъ: *** Ашадыгъыз, ашадыгъыз- тоймадыгъыз, ташны, агъачны да къоймадытъыз, халкьны терисин, сыдыртдыгьыз... "Ох" этигиз, той этигиз энди: сиз кюсеген зауукъ заман келгенди. М Табаксоев

иллада: АЛАНЛА «Алан», - дейле къарачайлы, малкъарлы, Бир-бирине тюбеселе, къууана, Ол сёз «ахлум» деген кибик багъалы, Келигиз, биз биригейк, Аланла! Алан къала агъарады туурада, Аккаладан хапар айта таулада. Анам мени табхан кюнча дуниягъа, «Алан», - десем башым джетед Аламгъа. Минги Тауны ёшюнюнде джурт салгъан, Кюбе кийиб, Алан джуртун сакълагъан, Ёмюрлене кёпюрюнден атлагъан, Мени халкъым – уруннган халкъ, акъылман. Салам берсенг, саламынгы аллыкъма, Сени бла джолгъа чыгъыб барлыкъма, «Алан» - десенг, андан да артыкъ кёрлюкме, Тёрюмю да, тепсими да берликме. Душман чабса мени сыйлы джуртума, Сермеширме, къылычымдан къан тама, Мени джуртум – мермер, сослан къаяла, Алан къала –къурчдан кючлю къадама. «Алан», - дейме хар кюн сайын шохума, «Алан», - дейме хар кюн сайын ахлума. «Миллетинги аты нед?» - деб сорсала, «Алан» - дегиз мени миллет атыма. Тамыр болмай, кёгет этмез бир терек, Керек болмай, сёз чыгъармаз тил джюрек. Алания- тамырыбыз, джерибиз, «Алан», - десек, кёлтюрюлед, келюбюз. (Сюйюнчиланы Азамат )

иллада: АТА ДЖУРТХА КЪАЙТЫУ Башлары бла тенгизлени, Къар тауланы, Кенг тюзлени, Булутланы джырыб ёрге, Чууакълыкъгъа чыгъыб кете, Узакъ учуб барад алай, Джюрегими къандыралмай, Бир къытамдан бир къытамгъа, Бала тансыкълаб, атагъа Чабхан кибик бек ашыгъыш. Къачан кёрюнюр бир таныш,- Деген сагъыш алгъа къуууб, Мен дуниягъа джангы туууб, Кёз джашларым бирде келе, Бирден къуаннгандан кюле, Ийнаналмай насыбыма, Мен келеме тау Джуртума. Арабызда джарым ёмюр, Муратымы ол кюл-кёмюр Этген эди, эзген эди. Джаным къалай тёзген эди? Ля иляха илла Аллах, Чыкъмай эди бир палах, Къарт Джуртума бир джетеийм, Топурагъын ба этейим, Тийрелерин ийнакълайым, Сын ташланы къучакълайым, Сеннге бек термилгенледен, Башха джуртда ёлгенледен, Исси салам айтайым! (Боташланы Хамит)

иллада: ДЖАЗ Ма, биринчи тамчы тийди бетиме, Огъур тамчы болсун джаугъан бу тамчы. Кёб джаусунла, бек сингсинле этиме, Керек тюлдю менге не плащ, не джамчы. Кёкге къараб джудурама бетими Бу огъурлу таза суу тамчылагъа, Саркъадылы эниш сюрем, этими Сызлыклары джолла бола алагъа. Кийимими хар къалысы, хар чыгы Джибисинле, саугъа ала кёк джаздан. Ким биледи, тамчыланы бирчиги Булут болуб келген болур Кавказдан?... (Боташланы Хамит)

иллада: КЪАЙТХАН КЮН ХАЛКЪЫМА Он тёрт джылны джер тырнакълаб джашагъан, Джыламукъ бла гырджынны тенг ашагъан, Сарнайса сен, тау джуртунгы ийнакълай, Джарлы халкъым, ой, джаралы Къарачай! Адамларынг Азияда къалдыла, Джюреклеге кетмез ауруу салдыла, Къабырларынг къум тюзледе сынсызлай, Уланларынг къазауатда ызсызлай. Ол джыллада джан бергенле къайытмазла, Тауларына тансыкъ салам айтмазла, Махар суудан бауурланыб ичмезле, Саула этген бу кюулени эшитмезле. Ол джылланы къан ызлары кеберле, Аллах айтса, уланларынг джетерле. Сен джырларса тауларынгда алгъынлай, Джарлы халкъым, ой, джаралы Къарачай! Ёлгенинге джандет юйни багъышлай, Сауларынга джашау джолгъа алгъышлай, Мен айтханча, джыламугъунг джылтырай, Айт Орайда, ой, джаралы Къарачай! (Семенланы Исмаил)

иллада: АНА ТИЛИМ Тил дегенинг адам джанны башха джандан Сыйлы эткен, Тил дегенинг хар инсанны, билим бериб, Алгъа элткен. Тили болгъан бу дунияны патчахыды, Тёрюндеди. Болмагъан а, баш баулуды, хайуанны Кеминдеди. Джигер халкъым, тил байлыкъны сен Эртдеден уулагъанса, Джерден, суудан, ауаз джыйыб, кескин сёзде Къурагъанса. Ол сёзлени чарпытмайын, тёлюлеге Джеттиргенсе, Бизге бюгюн «ана тил» деб учунурча Эттиргенсе. (Семенланы Исмаил)

иллада: Татлы джашчыкъ къысылгъанды къойнума.... Пускай с годами стынущая кровь, В наследнике твоем пылает вновь! В.Шекспир Татлы джашчыкъ къысылгъанды къойнума, Билекчигин чырмаб джары бойнума... Кюрешеди, салыб сабий къарууын, Мени бла бир этерге солууун. Джюрегими тынгылайды, тиеди, Эки джюрек тенг урурун сюйеди, Олду кюзгю: анга къараб джарыйма, Къайтыб келген джаш кюнюми таныйма. Сабий къолум къучакълаб къарт бойнумдан, Ма, турама кесим кеси къойнумда, Неди хатам, бир «мен» кюнню ашырса, Экинчи «мен» тамбла кюнге ашырса! Шекспир этген бир осият толгьанды, Экинчиси – тамам къыйын болгъанды. (Чотчаланы Магомет)

asya: Былай олтурчун ой гогга Санджох салайым тонуна Чолакты дейле коймайдыла Гёрох тийген колунга Атам бычак салганды Каракойну бойнуна Калай кирейим ой гогга Карт тюртлюню койнуна Айаьымда чурукла ДЖылтырайды чюйлери Худжусуна калсын ой гогга Тюртлюню кёкбаш юйлери Неле айттынг ой атам Бавубузну артында Даккага Мен барлыгемде коймадыла ДЖанымдан сюйген гоггага Келигиз аланла барайык Уллу сууну сайына ДЖашны игисини табсаьыз Хич карамаьыз байына Терезеге салганма Кёгюрчюнле тауукну Ендиге дери билмейим Кыйынлыкла зауукну

Abrek: asya кимникиди назму?

иллада: asya, Метин къарнашыбыз Лайпанланы Билялны назмуын джазгъанды о бир темагъа, аны бери назмулагъа къошайым дедим. * * * Къайдагьымы унутуб Сейир тюшле кёргенме Ай джарыгьын уйутуб Айран етиб ичгенме Кюнден -нартюх гырджындан Кюлюн да кёкге чачыб Ауузум кюе ашадым Ол ай айраннга чанчыб ДЖериме тансыкъ болуб Керамат тюш кёргенме ДЖуртда джангыз Терекге Баш урурга келгенме Халкъыма тансыкъ болуб Къучакълай къадау ташны Бетден бетге кёргенме Къарча бла Боташны Мыдах еди бетлери Кёзлери сагьыштан толу Халкъ талкъ болмаз дей едиле Тилибиз есен болуб Айрылыкъ кирмей турса Сёз болуб,мен- сен болуб Халкъ Талкъ болмаз дей едиле Бириге билген болуб (Лайпанланы Билал)

asya: Abrek бу назмуну ертте заманда бизни Туркиа Башхюйюк елде джашаган Пердаус деп бир кызджык бар емиш аны аналыьы атасыбыла бирге болуп сюйгенине бермейин байды деп тюртлюге бергендиле Пердауста бу назмуну джазганды. Назмуну джараттыьызмы сонгра бу назму елде джыр болганды..

Abrek: asya мен джаратдым

tinibek: ДЖаным чыгьа еди да сенсиз къалама деб Сенсиз къалдым.Да нек чыкъмады да джаным? Ай медет Кемсиз етсенг алай болады дейдиле... Быллай бир неге кюеме ачыйма Акъылымдан шашарча болуб Кеси -кесимден шашарча болуб Огьай быллай бир неге къыйынлашама Ана тилим сени сыфатынга кириб Бир тыш халкъны джашына ерге чыкъгьанча, Ата джуртум ана тилсиз къалгьанча ДЖан тёнгекден айрыла турганча Огьай быллай бир неге къыйынлашама Ата джуртум бар анатилим сау Ала ючюн керекди джашаргьа ,ёлюрге да Сынсымам,сынмам,бюгьюлген да етмем Бу айтханымы етерге унамагьан джюрекге Калай етейи не етейим ансы? Лайпанланы Билал

tinibek: Кёзлерибиз джарыр ючюн кюнча айча Сёзлерибиз джарар ючюн кюнча айча Сёлешейик къарачайча Елиблече сыйлы Еллерибизде ДЖандетлеча ариу джерлерибизде Къарачай тилни берекети турсун Башха джуртда башха халкъ бла ДЖашарга тюшсе ол халкъны Тилини адетини да билирме Мени джуртумда мени джеримде ДЖашаб тургьанла , джашаргьа келгенле да Разы болуб сюйюб юренирле Мени тилиме адетиме Иннетлери тюз есе аланы Къарачай Халкълыгьынгьы тас етмеген есенг сен Къраллыгьын бар есе сени Францийагьа Француз тил къуллукъ етгенча Ингилицге Ингилиз тил къуллукъ етгенча Къарачай тил сеннге алай къуллукъ етер Лайпанланы Билал

всезнайка: КЪАРАЧАЙНЫ КЪАДАУ ТАШЫ музыка и слова Башира Батчаева Къарачайны Къадау ташын Таудан ургъан салкъын аяз сылайды. Деу Къарчаны бёгек джашын Кюн кесине нёгерликге сайлайды. ПРИПЕВ: Бир джарлыны юзмей ашын, Тау миллетим къыйыны бла джашайды. Ол тюзде да тутханд башын, Уясына къайтхан къушха ушайды. Кёре джерни сууукъ къышын, Малчы къоюн, тууарын да къурайды. Къарачайны Къадау ташын Ай сылаб да, туурасындан къарайды. ПРИПЕВ: Бир джарлыны юзмей ашын, Тау миллетим къыйыны бла джашайды. Ол тюзде да тутханд башын, Уясына къайтхан къушха ушайды. Таулу къызны кёзюн, къашын Тау джитидет Чолпан джулдуз марайды. Къарачайны Къадау ташын Ёхтем таулу огъурлукъгъа санайды. ПРИПЕВ: Бир джарлыны юзмей ашын, Тау миллетим къыйыны бла джашайды. Ол тюзде да тутханд башын, Уясына къайтхан къушха ушайды.

всезнайка: Суу акъгъанлай, озар заман, Ат чабханлай, ётер джашлыкъ Аны сюрюб джетмез инсан, Игиликге ашыкъ, ашыкъ! Къалай ариуду къуш учхан, Сен да аллай мийикге чыкъ. Къайтыб келмез учхан заман - Игиликге ашыкъ, ашыкъ! Къадарынга кючлю къадал, Джазу кюнюн бермез артыкъ. Къойма артха, салма болджал. Игиликге ашыкъ, ашыкъ! Мурат тартады мийикге, Насыб тартад алдан алгъа. Ашыкъ, ашыкъ игиликге, Адамлыкъ эт адамлагъа! Сюиюнчланы Азамат

asya: Анам Бауурунгда тогъуз ай бла тогъуз кюн Солуб турду джюрегинг бла джюрегим. Ма бюгюн да ауузумда акъ сютюнг, Балдан атлы, джандан татлы, ой анам. Джамчы этиб бизге къутас чачынгы, Бизни ючюн чыммакъ этиб башынгы, Сен тынгылы ашамайын ашынгы, Балдан атлы, джандан татлы, ой анам. Билеклеринг беш бешикни кёлтюрдю, Джюз аджалдан бизни сакълаб ёсдюрдюнг, Босагъангдан джашау джолгъа ётдюрдюнг, Балдан атлы, джандан татлы, ой анам. Къол аязда ийне бла оймагъынг, Сабан ызда къолдан тюшмей орагъынг, Иш юсюнде берч болуб он бармагъанг, Балдан атлы, джандан татлы, ой анам. Тюзде къалгъан атам тюше эсинге, Урушда ёлген къарнашынг бла сёлеше, Джангыз къызынг сау кёрюнюб тюшюнгде, Балдан атлы, джандан татлы, ой анам. Дунияда ненча миллет, ненча джан, Ах, анадан сыйлы болмаз бир инсан, Аурууунга мен излейим джан дарман, Балдан атлы, джандан татлы, ой анам. Мен борчуму бир кесегин тёлейим: Илен табыб, сеннге балхам илейим, Турна тутуб, санга къурман этейим, Балдан атлы, джандан татлы, ой анам. Акъ урса да бюгюн мени чачыма, Туугъан кюнден бери сюйген джашынгма, Къор болайым, анам, сени джанынга, Балдан атлы, джандан татлы, ой анам. Кючюм джетмейд сени ёлюмсюз этерге, Болджал джетди айырылыб кетерге, Аджал келди бизни сенсиз этерге, Балдан атлы, джандан татлы, ой анам

Al'bina: къызла, джашла бир иги назмучукъла табыб джазасыз, энта джазыгъыз, шоооо Асий, ийнарларынг аламат

asya: Al'bina Палах джолу кенг болгъандан, Сен аманнга тенг болгъандан, Аллах сакъласын. Кюн тийгенде кюнсюзлюкден, Эрир джерде кюйсюзлюкден, Аллах сакъласын. Сабийлеринг абыннгандан, Аллах сёзден къабыннгандан, Аллах сакъласын. Душманынга тыяннгандан, Халкъ аллында уялгъандан, Аллах сакъласын. Тыбыр ташынг сууугъандан, Джюреклени сууугъундан, Аллах сакъласын. Умутунгу унутхандан, Кеси адамынг улутхандан Аллах сакъласын. /Созайланы Ахмат

asya: Алгъышдача, асыл болсун Джангы Джыл! Умутлача джарыкъ болсун Джангы Джыл! Рахатлыкъгъа кенг джол ачсын Джангы Джыл, Берекетни керелесин Джангы Джыл! Эй, Джангы Джыл, сабийлеге бол джылы бешик, Эй, Джангы Джыл, игиликге ач Тейри эшик Эй, Джангы Джыл, джюреклени эт сен къанатлы, Тёгерекни - джерни, кёкню эт сен къууатлы. Къоркъууланы кери этиб, насыбны джандыр, Игиликни бери этиб, аны бла къандыр. Джыргъа джол бер, къартха тёр бер, келе тургъан Джыл, Сабийлени эслеринде ариу ыз къалдыр! /Байрамукъланы Фатима/

Al'bina: asya

tinibek: Къайдагьымы унутуб Сейир тюшле кёргенме Ай джарыгьын уйутуб Айран етиб ичгенме Кюнден -нартюх гырджындан Кюлюн да кёкге чачыб Ауузум кюе ашадым Ол ай айраннга чанчыб ДЖериме тансыкъ болуб Керамат тюш кёргенме ДЖуртда джангыз Терекге Баш урурга келгенме Халкъыма тансыкъ болуб Къучакълай къадау ташны Бетден бетге кёргенме Къарча бла Боташны Мыдах еди бетлери Кёзлери сагьыштан толу Халкъ талкъ болмаз дей едиле Тилибиз есен болуб Айрылыкъ кирмей турса Сёз болуб,мен- сен болуб Халкъ Талкъ болмаз дей едиле Бириге билген болуб Лайпанланы Билал

Abrek: tinibek Бек аман ариу сезледиле

tinibek: Бир бушууу къайгысы джарсыуу Болмагьан ким барды бу дуныйада Алай абютеу адамулугьа тюшген къоркъуу Тёппе тюклеринги ёрге тургьузады Дагьыда адам ''хайт''дерге къюрешеди Кёкге джергеде умутлу къарай ''Бачха толу болсун'' деб урунады Мал кютеди ''кёб болсун'' деб Алай а къоркуу кетмейди кёлден Ашынг-сууунг солугьан хауанг да Ёлюр от болуб бошасала Ишингден кюрешингден бютеу джашауунгдан да Не хайыр не магьана Шо минг-минг джылны адам улусу Къан да тер да тёгюб неге Неге кюреше еди ем ахырында Кеси кесинден бошарыкъ болуб Туудукълагьа тиллерин джуртларын Ёлюмсюзлюкню къойгьанча къоюб Кетгендиле Ата бабала биз а Биз не къойарыкъбыз туудукълагьа Туудукъларыбыз да боллукъмуду къайдам Ахырзаман кёлекгеси Юсюбюзге тюшгенди бюгюн Ала болса да ёрге къарамагьан Кёрлюк тюлдю кёкню, джулдузнуда ''Хайт '' дерге.Бу еки сёз- Ёлюмсюзлюкге еки атлам Шыбыласы барды деб Кёкге къарамазга боллукъмуду Адам улуну мингджыллыкъ джолду Бизни къолубуздан юзюлмез Бизни тёлюде тохтамаз, огьай! Л.Билал

tinibek: Кёзлерибиз джарыр ючюн кюнча айча Сёзлерибиз джарар ючюн кюнча айча Сёлешейик къарачайча Елиблече сыйлы Еллерибизде ДЖандетлеча ариу джерлерибизде Къарачай тилни берекети турсун Башха джуртда башха халкъ бла ДЖашарга тюшсе ол халкъны Тилини адетини да билирме Мени джуртумда мени джеримде ДЖашаб тургьанла , джашаргьа келгенле да Разы болуб сюйюб юренирле Мени тилиме адетиме Иннетлери тюз есе аланы Къарачай Халкълыгьынгьы тас етмеген есенг сен Къраллыгьын бар есе сени Францийагьа Француз тил къуллукъ етгенча Ингилицге Ингилиз тил къуллукъ етгенча Къарачай тил сеннге алай къуллукъ етер Лайпанланы Билал

tinibek: Къуруй есенг сен зарлыкъдан Къуру есенг халаллыкъдан Къуйругьу есенг Елийаны Башын марагьан дунийаны Башы есенг сюркелгьенни Айагьындан ала сюелгьенни ДЖер да кёк да джокъду сеннге ДЖулдуз тутаргьа къурукъ алдынг Еки дунийадан да къуру къалдынг... ДЖер да кёк да джокъду сеннге Л.Билал

Al'bina: tinibek пишет: Кёзлерибиз джарыр ючюн кюнча айча Сёзлерибиз джарар ючюн кюнча айча Сёлешейик къарачайча тюппе-тюз сезле

tinibek: Ана тилими тузун джаладым Туугьан джерими сууун ичер ючюн ...Къадау ташха къабланыб джыладым: ДЖашадым, ёлдюм ма бу джер ючюн ДЖюрегьими кесим кестим таладым Дуныйа малгьа алданмасын деб Сезимлериме къатылыб турдум ДЖуртха сюймеклик алда болсун деб Халкъымы кёбюсю къырылыб Атасыз -анасыз ,джуртсуз къалгьанымда да Ёксюзме ессизме ,насыпсызма дергье Ана тилибизге ырысладым Ана тилимде табдым халкъымы Къанын - джанын ёлгьенин - саун да Ана тилимде табдым джуртуму Агьачын - ташын доммайын- бууун да Ол- къыбылада да къыбылама болду Тарихибизни кёргьюзтюб турган Ол къыйаматда да кыблама болду Къутулур джолубузну кёргьюзтюб тургьан От тёбеси болубда къалды Ишлеген юйюбюз,джыйгьан байлыгьыбыз Тенгизде батмады,тюзде къалмады Ана тилибиз байрагьыбыз Ана тилибиз саклады бизни Бизда кюрешдик сакъларгьа аны Кимлегьеде болса да къошулуб къалмай Аны сыйладыкъ Аны ючюн сайладыкъ ДЖуртубузну мийик тауланы Талай кере тюшдю бизге джуртсуз къалыргаьа Анча кече хорлам была къайытдыкъ Ана тилибиз саулукъда Ёлмезлигьбизни ангыладыкъ Ана тилими тузун джаладым Туугьан джерими сууун ичер ючюн ...Къадау ташха къабланыб джыладым: Туугьаным, ёлгеним да ма бу джер ючюн Л.Билал

всезнайка: М А Ш А Л Л А Метиннге.Бек ариу. магъаналы назмула.

tinibek: Al'bina Al'bina джазады: тюппе-тюз сезле всезнайка всезнайка джазады: М А Ш А Л Л А Метиннге.Бек ариу. магъаналы назмула. ДЖарата есегиз ентда салайым бир назмусун ЁЛЮМСЮЗЛЮКГЕ УЗАЛА Къaйнай-къайнай сууу къуруган Къазаннга ушама,къыйын джюрегим Чаба- чаба тaлагы турган Аджирге ушама,джюрюк джюрегим Ташны тешген къырдыкга уша Таш тюбюнде да сынсыма Таш башында да сызгырма Къач келлигин билгенлей джаша Къач келсе уа джанаулада, Бийагы ташны тюбюне Тюшеринги билгенлей джаша Тууган ташынг сын ташынг болур Сюймей есенг а ёлюрге Елийасы ,кюн тайагы да болган Башыбыздагы кёкге уша Къаралсанг да кёгерсенг да Дуныйаны кучаклаб джаша Дуныйаны кёлтюрюб джаша Къуршоу болуб бир кёр сен да Аламны кесинге сыйындыралсанг Заманны кесинге сыйындыралсанг Адамны кесинге сыйындырслсанг ДЖашау ,ёлюм да сени ичингде. Сен а Ёлюмсюз боллукса джюрек Лайпанланы Билал

asya: КЪАРАЧАЙ Къонакъ тюл, къонакъбайды тёрюн Сакълагъан, джакълагъан да джаудан! Унутсанг джырчыны бу сёзюн, Аламгъа да боллукъса джалгъан. Джуртунгу хар ташын, агъачын; Не сюйген къызынгы тюшюнгде Ауазын, санларын не чачын Ийнакъла сен ана тилингде. Сюйюнсенг кюзгюню аллында: «Кимсе, сен?»- деб сорсун кёзлеринг. Сёзюнгден, тёзюмден да алгъа: «Къарачай!»- деб урсун джюрегинг.

asya: ТАУЛУ КЪЫЗНЫ НАМЫСЫ Бек сюеме таулу къызны намысын, Умутума аркъан салгъан кёзлерин. Джазыуубуз бир джулдузгъа джазылсын: Кёк бла джерде олду бизге тилерим. Бек сюеме джылыу берсе къарамынг, Чачларынга насыбымы эшерге, Танг алада сеннге болса саламым, Джюрегинги зем-зем сууун ичерге. Бек сюеме таулу къызны намысын. Аны аты алтын суу бла джазылсын Тау джуртуму агъачына, ташына, Минги Тауну тёппесине, башына. Бек сюеме таулу къызны намысын, Ма ол айтсын арбазымда белляула; Къартларымы чал эслерин сыйласын, Ол намысны кямарынга сен байла. Бек сюеме турса къолунг къолумда, Бир адамча бирге атлаб джюрюсек, Акъ бурчакъны кирпигингден къорургъа, Сен да, мен да бир тилекни тилесек. Бек сюеме таулу къызны намысын. Аны аты алтын суу бла джазылсын Тау джуртуму агъачына, ташына, Минги Тауну тёппесине, башына

asya: Мени сюйген Мени сюйген джан да джокъ Арбазны тюеди буз. Узакъда ойнайды той, Анга баш болуб къобуз. Къобуз да, джыр да – эски, Харс къагъады кёкде ай Мен болалмайма эсли – Не да де, сен не да айт. Мени сюйген – джангыз сен Баш булгъайса, кюлдюре, Алай кел, манга келсенг, Къошуб-къошуб сюйдюре. Джаным – санга аманат. Джюк тюйюлдю – къанатды. (Ол джюк болгъан сагъатда, Санга керексиз затды.) Азатлыгъым – ол да кюч Анны элте билгеннге. Береме анны ёнкюч, Турур ючюн биргенге. Мени сюйген – джангыз сен. Кюн кёзюме тиеди. Сен мени сюе эсенг, Андан иги не эди?! /Мусукаланы Сакинат/

Al'bina: Ана тилим Тил, дегенинг, адам джанны башха джандан Сыйлы этген, Тил, дегенинг, хар инсанны билим бериб, Алгъа элтген. Тили болгъан бу дунияны патчахыды, Тёрюндеди. Болмагъан а, баш баулуду, хайуанны Кеминдеди. Джигер халкъым, тил байлыкъны сен Эртдеден уулагъанса, Джерден, суудан, ауаз джыйыб, кескин сёзле Къурагъанса. Ол сёзлени чарпытмайын тёлюлеге Джетдиргенсе, Бизге бюгюн "ана тил" деб, учунурча Этдиргенсе. /Семенлени Сымаил/

Al'bina: Сюйгенледен тыялла Жашла чалгъы чалалла, Къызла дырын жыялла. Ата, анагъа гюнахды, - Сюйгенледен тыялла. Жашлагъа бек жарашад Къарасауут къамала. Сюйгенледен тыялла Атала бла анала. Къызла дырын жыялла Иеси, къызыу кюнледе, Алагъа оноу этелле Сериуюн салкъып юйледе. Къызла субай ёселле, Алаша, къурум юйледе. Заманлары жетгенлей, Сормай берип иелле. Ай, жарлы ата, анала, Къаллай гюнах аласыз! Сюйген сабийигизни Ангыларгъа сюймейсиз. 1898 Мёчюлены Кязим

Al'bina: asya пишет: Сюйюнсенг кюзгюню аллында: «Кимсе, сен?»- деб сорсун кёзлеринг. Сёзюнгден, тёзюмден да алгъа: «Къарачай!»- деб урсун джюрегинг.

asya: Al'bina

Al'bina: КЪАРАЧАЙ ДЖАШ БЛА КЪЫЗНЫ ДЖЫРЫ Юйюбюзню башы ол мийик таула, Тауланы тюбю тар сызгъа, Атам берсе да къалай барлыкъма Акъылсызгъа, малсызгъа. Мени атам алай айтады: Берлик тюлме джарлыгъа, Атам берсе да къалай барлыкъма Кеси тели болгъан маллыгъа. Кютген къоюнг минг болсун, Саугъан ийнеклеринг джюз болсун Малланы юйю къуругъа этда Башынгда акъылынг тюз болсун. Мен барсам, аллай джашха барлыкъма, Бармасам, былай къаллыкъма, Кеси адамлыкъгъа тырмашхан, Кийим юсюне джарашхан. Мен барсам, аллай джашха барлыкъма, Бармасам, былай къаллыкъма, Уллу аджирге миннгеннге, Джети тилни тамам билгеннге. Мен алсам, аллай къызны аллыкъма, Алмасам, былай къаллыкъма, Чачын джуууб джыйгъанны, Кесин кечеги тойдан тыйгъанны. Мен барсам, аллай джашха барлыкъма, Бармасам, былай къаллыкъма, Арбазына арба киргеннге, Стауатында ити юргеннге. Мен алсам, аллай къызны аллыкъма, Алмасам, былай къаллыкъма, Бурун кибик чачын тарагъан, Тойдан эсе тоннга къарагъан. Мен барсам, аллай джашха барлыкъма, Бармасам, былай къаллыкъма, Сыртда джылкъы тыйгъаннга, Къанджыгъагъа аркъан буугъаннга. Мен алсам, аллай къызны аллыкъма, Алмасам, былай къаллыкъма, Къашлары былай кенгден къыйылгъан, Бир кесекчик тойдан тыйылгъан. Мен алсам, аллай къызны аллыкъма, Алмасам, былай къаллыкъма, Эртден бла эртде тургъанны Машинаны къаты бургъанны. Мен барсам, аллай джашха барлыкъма, Бармасам, былай къаллыкъма, Алтын къама такъгъаннга, Алай аджирле бакъгъаннга. Мен алсам, аллай къызны аллыкъма, Алмасам, былай къаллыкъма, Башында акъылын тыйгъанны, Телиге ёрге тургъакны. Мен барсам, аллай джашха барлыкъма, Бармасам, былай къаллыкъма, Тенглерине акъыл юлешген, Джетеу бла кеси кюрешген. Мен алсам, аллай къызны аллыкъма, Алмасам, былай къаллыкъма. Джангыз къарагъанлай кёргенин алгъанны, Кийимни бичиб салгъанны. Мен барсам, аллай джашха барлыкъма, Бармасам, былай къаллыкъма, Къачда согъум къакълагъан, Башын къатын сёзден сакълагъан. Мен барсам, аллай джашха барлыкъма, Бармасам, былай къаллыкъма, Къыйнлыкъда онгсузун сакълагъан, Зауукълукъда тенгин джокълагъан. Мен барсам, аллай джашха барлыкъма, Бармасам, былай къаллыкъма, Ол алай къара таныгъан, Халкъына алай джарагъан.

asya: АРИУЛУКЪ "Ариуну ичи ауруу", - Дегенди мени халкъым. Ийнанырым келмейди Ол сёзге, жашау хакъын! Ариулукъ тюйюлмюдю Ариулукъну туудургъан? Кюнню ариулугъуду Жерни жылытып тургьан! Ариулукъ - алтын урлукъ, Насып туудура турлукъ. Акъыллыгъа берилсе, Ол этип турур къуллукъ. Ариулукъ - ауур жюкдю, Насыпча, жашау берген. Къарыу, усталыкъ керек Аны кётюре билген. Ариулукъ - чагъыр кибик, Къарыулу кётюраллыкъ, - Къууанч, насып да берир, Жюрюталсанг, сау къаллыкъ! Жюрюте билмегеннге - Ариулукъ да - ауурлукъ! Жюрюте билмегеннге - Ариулукъ этер жаулукъ! Ариуну ичи ариу, Тиймесин анга ауруу! Дунияда жокъ эриши, Хар ким кесича ариу! Жашау, сенден тилейме, Сунмай аны ауурлукъ, Сау дунияны башына Бер къызгъанмай ариулукъ. Ариулукъну кётюрюр Ариулагьа бер къарыу! Ариулукъну кёралгъан Кёзлеге да бер жарыу! Ариулукъду дуниягъа Насып, къууанч туудургъан. Кюнню ариулугъуду Жерни жарытып тургьан

Al'bina: asya пишет: Ариуну ичи ариу, Тиймесин анга ауруу! Дунияда жокъ эриши, Хар ким кесича ариу asya

asya: Бешик жыр Эл аллы таулагъа Ай тийгенди, балам. Таула да жукълайла, Жукъла энди, балам. Бузоу, гылыучукъ да Жукълап къалгъандыла. Дуния жарыгъымса, Тынч жукълачы, балам. Тауукъ балачыкъла Жукълап къалгъандыла. Жиляма, кёз гинжим, Жукъла, ариу балам. Уллу болуп, бизни Сен къууандырырса. Жукъла, кёз жарыгъым, Сен киши болурса. Жат, акъ къозучугъум, Жарсыма, тынч жукъла. Дайым кенг болсунла Сенден къыйынлыкъла. Жашауунг, ана сют Кибик, татлы болсун, Сени сюймегенни Ана сютю урсун! Чабакъгъа тенгиз кенгд- Дуния санга алай Кенг болсун, ийнагъым, Жукълачы, жилямай. Жукъла, татлы балам, Мен къорунг болайым. Ачыуунгу кёрмей, Къууана турайым

Al'bina: ИЙНАННГАНЕМ (ТАС ЭТМЕ ДЖАЗЫНГЫ) Музыка Альберта Узденова Слова Хусея Джаубаева Джазгъы кёзюуде меннге тюбегененг сен, Къууанч сезимге мени бёлегененг сен, Сюеме, ийнан деб, тилеб айланнганенг, Ийнаннганем, Ийнаннганем, бир бек ийнаннганем. Этген антынгы дженгил унутханенг сен, Джаннган сезимни отун сууутханенг сен, Менден башханы да табыб сайлагъаненг, Къыйналгъанем, Къыйналгъанем, бир бек къыйналгъанем. Джарыкъ джазымы алыб джанлагъаненг сен, Къыйын кюнюмде кенгден къарагъаненг сен, Ой, кетме десем да, кери атланнганенг, Сакълагъанем, Сакълагъанем, бир бек сакълагъанем. Ма энди, келиб, меннге табынаса сен, Къайт, деб, джазынга, тамам джалынаса сен, Къайтырма анга деб, ийнан, айталмазма, Къайталмазма, Къайталмазма, энди къайталмазма.

asya: Палах джолу кенг болгъандан, Сен аманнга тенг болгъандан, Аллах сакъласын. Кюн тийгенде кюнсюзлюкден, Эрир джерде кюйсюзлюкден, Аллах сакъласын. Сабийлеринг абыннгандан, Аллах сёзден къабыннгандан, Аллах сакъласын. Душманынга тыяннгандан, Халкъ аллында уялгъандан, Аллах сакъласын. Тыбыр ташынг сууугъандан, Джюреклени сууугъундан, Аллах сакъласын. Умутунгу унутхандан, Кеси адамынг улутхандан Аллах сакъласын. /Созайланы Ахмат/

asya: Al'bina

asya: КЪАРГЪЫШ ИЙНАР Къуран окъуй турама, бала, Аптиек окъуб сен башла. Джюрегиме ауруу салгъалла, Джулкъунуб тюшсюн ол къашла. Аягъымда чурукъла, Джезден чюйленнген табаны. Мени сюйгениме тийгеед Ачы аурууну аманы. Асыры сюйгенден этгенме, Алан, къабдалынгдан кюбе тюб. Сыйлы аллах къойгъаед Мындан ингирге кюл этиб. Сенден сора джокъмуду, алан Шапкасын къалакъ киерик. Бери айланыб къарай бар, бала Белингден гёрох тиерик. Юсюнгдеги схарла чепкенинг, Чыркъ чыркъындан сёгюлсюн. Менден сюйюб алгъан къызынгы Джюрек къаны тёгюлсюн. Джумарыкъ тауукъла чыгъалла Агъачны къалын джеринден. Аман окъла тийгеед, гяуур Мангылайынгы кенгинден. Ариу айтыб, джалынсанг да Алдатмам сени сёзюнге. Сенден да иги джашла бардыла, Атангы аман кёзюне. Буруу тюшсюн ичинге, бала, Дыгалас этиб бурурча. Къара талау тийгеед санга, Сен чубар ала болурча. Узалама да мен джеталмайма Сени ариу узун санынга. Ачыууракъ болуб бир аман къаргъадым Къурман болайым джанынга

Al'bina: asya а чам джырла билемисе??? Тебсини юсюнде мияла табакъ Аны ичинде балийле "Сюйгенинг келеди" деб къоймайдыла Буала буарыкъ сабийле... андан сора билмейме.

asya: джылама енди сюйгеним юйлю юйдегили болганса джараганды санга тейри аруу катынчык болганса.

asya: джылама енди сюйгеним юйлю юйдегили болганса джараганды санга тейри аруу катынчык болганса.

Al'bina: asya

Al'bina: Джанкъозла... (Узденов Сапар) Гитчеликден биз ёсген эдик бир элде.. Ол сагъатда джокъ эди сюймеклик эсде. Ёсе келиб мен эследим, сени ариу сыпатынгы, Энди уа джашырама атынгы.. Кёзюуледе къарасам а, сени ариу сыпатынга, Чакъырама сабийликни ызына. Кёзюуледе къарасам а, сени ариу сыпатынга, Чакъырама сабийликни ызына. Эсингдемиди биз чыкъгъан эдик бир кере... Джыяйыкъ деб джанкъозланы, кюн бетге. Мен джыйгъанларымы саулай сенге саугъагъа берген эдим. Сен аланы барын текген эдинг. Сора менда ачыулаб, джанкъозланы теплеген эдим, Сабийликде гюнахлыкъ этген эдим. Сора менда ачыулаб, джанкъозланы теплеген эдим, Сабийликде гюнахлыкъ этген эдим. Сабий кюнле бизден кери кетдиле, Бирер мурат ала бизге бердиле, Сен энтда эсде тураса, сюеме.. биягынлай.. Артыкъысыда джанкъонзла чакъгъанлай... Чыгъыучанма эримеин.. джаз келгенлей ол кюн бетге.. Сыртымдан джатама ол джерге. Чыгъыучанма эримеин.. джаз келгенлей ол кюн бетге.. Сыртымдан джатама ол джерге.

asya: Тюйюшню бир чапракны юсюне джазарга сюйе едим Кач келсин чапрак тёгюлсюн деп Ачыуланыуны бир булутну юсюне джазарга сюйе едим ДЖангур джаусун булут джок болсун деп Тюшманлыкны карланы юсюне джазарга сюйе едим Кюн джылтырасын карла ерисин деп Сюймекликни, нёгерликни джангы тууган сабийчиклениджюреклерине джазарга сюйе едим Сабийчикле бла биргелей ёссюн уллу болсун Дюнийаны капласын деп

asya: ALANLABIZ Alan alan degenbiz, Alan bolup kelgenbiz, Kafkaslada kos kurap, Karaзaybiz degenbiz. Mingitavdu tavubuz, Koban suvdu suvubuz, Aman Millet bolmadik, Amanla bolgandi cavubuz. Kцp kazavat kцrgenbiz, Kцp acalsiz цlgenbiz, Kisi bizni zorlamagant, Ullu Allah'ni bilgenbiz. Dinibizзad,adetibiz tцrebiz, igilikni sav karaзay sьyebiz, Bir kavumubuz unutsakda, Sav dunyadan asgi adet bilebiz. Tas bolmasin milletibiz kavumubuz,, Ullu Allah'ga amanat di canibiz, Dunyani kalayinda bolsak da, Alanlabiz birge agar kanibiz. Цzdenlani Adil ЦZDEN

mur: asya Ариу назму, джаратдым!

asya: Иги сёз Иги сёзню бичакъ кесмез, Иги сёзню боран элтмез. Иги сёз отда да кюймез, Иги сёзге багъа жетмез. Иги сёзсюз жашау неди? Тузсуз хантха теппе-тенгди! Иги сёзню айтхан – эрди! Акъылы, жюреги кенгди. Иги сёз – халкъны кючюдю, Зулмугъа кебин бичеди. Ол игилени ишиди, Осаллагъа къамичиди. Иги сёз къоркъгъанны билмейд, Байгъа мужурача тиед. Жарлы юйге ёкюлча киред, Къыйынлыкъгъа ол онг беред. Окъ жерине жетип, суууйд, Суу да бир заманда къуруйд, Иги сёз сууумаз, къурумаз, Аны киши тутп тыймаз. Иги сёз – жомакъды, жырды, Сёзю барны – кючю барды! Иги сёзсюз дуния тарды, Жюрек, жол да къарангыды. Иги сёз – кёз жарыгъынгды, Ахлунга айтырыгъынгды. Жылы отду от жагъангда, Ол къоруулайд душманынгдан. Тоюнг, къууанчынг – иги сёз, Кюнде жубанчынг – иги сёз. Кюнде тыянчынг – игисёз, Къаманг, къылычынг – иги сёз. Иги сёз – жол нёгер болад, Къыйын кюн биргеннге барад, Биз ёлсек, иги сёз къалад, Ол сау къанлагъа жарайд. Кязим сёзюн бермез сизге, Зулмуну сюйген бетсизле! Мени сёзюм – нёгерд тюзге, Тыянч факъыргъа, ёксюзге!

asya: 1) Хар анагъа да багъалы болад Кесини табхан баласы. Ол ариу къызчыкъ кимники эди, Аз къууанмайды анасы. 2) Къайдан тюбедим, къалай таныдым Акъылым бир бек белюндю. Андан ариу джан болмагъанча Кезюме алай керюндю 3) Накъырда этсем джууаб къайтармай, Башха сезлеге бурады. Сууутуб къоймай, кезюме къараб, Ышара-кюле турады. 4) Джукъусу келген сыркъыу сабийле, Сагъагъат санланы санайла. Ой, андан сора джан болмагъанча Хар ким да аннга къарайла. 5) Къартла, къатынла олтуруб къарайла, Келинлик сайлар муратда. Мени къоркъууум болмай турады, Кезюме къараб туратда. 6) Сюймеклик ючюн болуб къалгъанма, Ма мен джанымдан тойгъанча. Малокарачайда къызла бир кебдюле, Кекге джулдузланы джайгъанча. 7) Сегюм хапарла бир кеб джерюйдюле, Алагъа къабхан къурлукъма. Алыб келалсам ол ариучукъну, Кезюне къараб турлукъма. 8) Андан сора иш болмагъанча, Сегюм потифонну къурадыла. Эки сюйгенни ортасын белюб, Сейирге къараб турадыла. 9) Саны, сюеги бир ариучукъду, Тау гокка хансха ушайды. Билирге сюйген билиб къалыгъыз: Терезе элде джашайды. 10) Алгъын халим къолайсыз эди, Ол халими къойгъанма. Мен сюймекликни кирсиз джабыуун Терезе элде джайгъанма. 11) Сюймеклик ауруу къыйын кереме: Хар ким да акъыл белсюнле. Башха дарман табыллыкъ эсе, Дохтурла къараб керсюнле. 12) Ауруу бек сингсе къыйын болады, Лаборатория ачылсын. Биреуге тийсе бек аурутады - Хар кимге бирча чачылсын. 13) Мугур есген бусакъ терекчик мен кесим да аннга ушайма. Айтханым болмай, муратым толмай, Бир бек къыйналыб джашайма. 14) Сени таныгъанлы болуб къалгъанма Акъылындан чыкъгъан телича. Бир дарман табсам ичерик эдим, Сюйгенчигим маннга келирча. 15) Сизни тийреге бармаучан эдим, Сени ючюн болад баргъаным. Джазыуум болса сюйгенчигиме, Ол эди мени дарманым. - Урусов У.М. - с. Терезе. К Ч Р - дата ? -

asya: Сюймекликни Кайдан Табайым 1.Джашау къайдан табылыр Мени джуртум болмаса. Адам неге керекди, Адамлыгъы къалмаса. 2.Маннга кюнню ким тийирир Мени джуртум болмаса. Ауруууму ким сау этер Больницагъа салмасала. 3.Мен къалайда сюелирме Аякъ тюбде джер болмаса. Ангы къайдан табылыр, Туугъанлыда эс къалмаса. 4.Солуу къайдан алайым Кекде хауа болмаса. Азыкъ къайдан табайым Джерде мюрзеу есмесе. 5.Сюймеклик къайдан табайым Тышырыудан болмаса. Сюймекликни къалай унутайым Менде тезюм къалмаса. 6.Къууанч къайдан табайым Юйде сабий болмаса. Тынчлыкъ къайдан табайым Менде тезюм къалмаса. 7.Элден адам болмаса Тенгни къайдан табайым? Назму къалай джазайым Менде фахму болмаса? - Урусов У.М. - с. Терезе. К Ч Р - дата ?

asya: ДЖарык ДЖулдуз Кёрюнед 1) Кекде мийикде, кек ортасында Бир джарык джулдузчукъ керюнед. Мени сюйгенчигим анда джашагъанча, Кезюме бир ариу керюнед. 2) Ол джулдузчукъгъа сынаб къарайма да Башхаладан джарыкъ джарытад, Кекде мийикде, кек ортасында Кесин саламлашыб танытад. 3)Саннга джюрегим къанарыкъ тюйюлдю, Сюймеклик джырла джазмасам. Алай мийикге ийиб къоймаз эдим, Тамам кесиме базмасам. 4)Сюймеклик тамыр терен есгенди, Мен сени таныб, сюйгенли, Ариулугъунга къошула барады Мен сюймекликден кюйгенли. 5) Сюймеклигими, керти сезлерими Сен накъырдагъа бураса. Сюймеклигиме белги бергенча Ышара, кюле тураса. 6) Сегюм хапарла джюрюй болурла, Ийнанмазса аллай хапаргъа. Мен сени алыб кетиб да къаллыкъма Къарачай шахарда джашаргъа. 7) Къарачай къобандан биз суу ичербиз, Нарат хауадан солурбуз. Бир-бирибизни ийнакълай, джашай. Бир толу юйдеги болурбуз. 8) Солуу кюн сайын бара турурбуз, Махар таулагъа къараргъа. Сени бла муратым барды Дуния игиликден толургъа. 9) Кекге къараб мен ант этгенме, Сенден башха къызны сюймезме. Елюб дуниядан кетгинчи Сени къолумдан иймезме. 10) Теберди сууу алайда къошулад Сыйлы къарачай Къобаннга. Къарачай таула кечерик тюлдюле Экибизге заран болгъаннга. 11) Сен анангы уллу къызчыгъыса, Сени бек сюе болурла. Мен сени алыб кетиб тебресем Ызыбыздан къараб къалырла. 12) Эртден сайын чыгъыб къарарбыз Къарачайда ариу таулагъа. Эм багъалы адамда джанды, Аны берликме саугъагъа. 13) Сегюм хапарла энтда тохтамайла, Алагъа къабхан къурлукъма, Менден насыблы ким болур дейме, Кезюнге къараб турлукъма. 15) Джолоучу болуб джукъгъа бармазбыз, Бир бирибизни ашырмай, Мен сюйгенча сен да сюесе, Бир айт тенглеге джашырмай. 16) Ертен тюшгенди чегет талагъа, Чегетге джетмей джукълансын. Экибизни джаныбыз бирди, Сукъланнган бизге сукълансын. 17) Биз экибизге хоншу болуб, Шахардан тенгле джашарла. Экибизни джашагъан джылларыбыз, Джандетде терге ушарла. 18) Аллай суу, хауа къайда боллукъду, Къарачай шахарда болмаса. Учуб барыб тюшюб къаллыкъбыз, Менде башха тезюм къалмаса. - Урусов У.М. - с. Терезе. К Ч Р - дата

mur: asya Бу сеннге назмулаючюн!!!

asya: mur Сау бол джаным.

Al'bina: asya

иллада: БИЛЕ ЭСЕНГ, АЙТ Джан тууса – хауаны, Джыласа – ананы Нек излейди, билемисе сен? Кюн тийсе – кечени, Кечеде – джилтинни Нек излейбиз, билемисе сен? Бу сейир дуния Аламны къойнунда, Айт, къалай къуралгъанды былай? Джол умут туудура, Узакъгъа чакъыра, Айт, неден башланады джыл, ай? Тенг тенглик туталса, Джау дертин джуталса, Нек келеди джерге мамырлыкъ? Къол кёзге узалса, Джан джанны тонаса, Нек кюеди кёлде сабырлыкъ? Сюймеклик абынса, Джолундан арыса, Айт, ким, неди аны дарманы? Ёледжек джут маске, Тюеге да минсе, Нек къабады ол бир джарлыны? Сёз джырны туудурса, Джан, къызыб, учунса, Нек боладыла сай тенгизле? Ачыса балагъынг, Бек тутса талагъынг, Айт, нечикбиз былай кемсизле? Джаз гюлге къууансанг, Къыш къарда ойнасанг, Айт, кимгеди табу махтаула? Дуниядан тюнгюлсенг, Намазгъа ийилсенг, Не береди асыу джанынга? ДЖОЛОУЧУ

къарачайлы: Кёргенмисе аллай кёзле? Кёргенмисе аллай кёзле: Ала кёзле, къара кёзле. Къарасала кирпикледен Джюрегинге нюр себелле... Кёргенмисе аллай кёзле: Кём-кёк кёзле, назик кёзле. Чакъыралла кеслерине Сюёмекликден толгъан кёзле... Кёргенмисе аллай кёзле: Акъыллыла, насыблыла. Джолугъузда тюбеселе, Кече кюн да джарытырла. Кёргенмисе аллай кёзле: Огъурлула, джарыкъ кёзле. Къыйынлыкъда, зауукълукъда Арымайын кюч бергенле. Кёргенмисе аллай кёзле: Къууанч, насыб юлешгенле. Махтау тартмай кеслерине, Ала бизге сый берелле Акъбайланы Азрет

asya: къарачайлы

Derya: иллада къарачайлы

къарачайлы:

иллада: къарачайлы пишет: Кёргенмисе аллай кёзле? Кёзле Джашауумда ненча тюрлю Кёзле кёрдюм, Хар бирине бирер тюрлю Багъа бердим. Бирерини бирер тюрлю Ариу аты, Биреринде ариулуукъну Бирер шарты. Барындан да ариудула Ана кёзле, Суратларгъа табылмагъан Айтыр сёзле. Боташланы Хамит.

иллада: Ийнам Джеталмазса деб мендеги фахмугъа, Таш юсюнден къарай эсенг ахлугъа, Тюнгюлтюрча оюмунгдан-кесингден. Аны дауу къара Терек юсюнден. Санаб чыртда урлукъ бермез ындыргъа, Терек юсден къарай эсенг тыбыргъа, Аны айыбы, ёрге чыгъа ёргеден, Къарар сеннге тау башындан тёппеден. Тергемейин джашау-къадар ийнамгъа, Тау башындан къарай эсенг ийманнга, Ирияты мийк болуб тёппеден, Ёмюрю да къараб турур кёкледен. Джаубаланы Хусей

Горец: БИЛЕМИСЕ? Билемисе сен джырчыны кечесин, Джулдузлагъа кюрен салгъан энчисин; Атламагъан джолларыны ёлчесин, Ётгенледе минг джарсыудан кюлтесин? Билемисе сен джырчыны джюрегин, Ахыр кере нечик, неге кюлгенин; Сокъмакъ ыздан алгъа туугъан тангларын, Тот заманны шошлугъундан талгъанын? Билемисе сеннге этген джырларын, Окъдан къызыу, джерден ауур къарамын; Билемисе джырчы билген джауунгу, Джаз бла бирге кетгенинги, сауунгу? Билемисе сен джырчыны ойларын, Нек тюйгенин къашларыны тогъайын; Сюймегенин уллу кёллю сёзлени, Кёзлерине къарамагъан кёзлени? Билемисе сен джырчыны…

Горец: МЕН ЁЛСЕМ ДА Мен ёлсем да, джангы джырчыла Сезимге, тёзюмге тюберле; Джуртума неда хур къызлагъа Сёзледен тухтуйла тюерле. Мен кетсем да, джырчы тизгини Джукъармаз, аз болса да бирге. Мен ёлсем, шо, ана тилими Ашырмазсыз мени бла кёрге.

Горец: КЪАРАЧАЙ Къонакъ тюл, къонакъбайды тёрюн Сакълагъан, джакълагъан да джаудан! Унутсанг джырчыны бу сёзюн, Аламгъа да боллукъса джалгъан. Джуртунгу хар ташын, агъачын; Не сюйген къызынгы тюшюнгде Ауазын, санларын не чачын Ийнакъла сен ана тилингде. Сюйюнсенг кюзгюню аллында: «Кимсе, сен?» - деб сорсун кёзлеринг. Сёзюнгден, тёзюмден да алгъа: «Къарачай!» - деб урсун джюрегинг.

Горец: ЗАМАННЫ БУРАЛСАМ Амал болса, эминада Табанкёлню кёмер эдим. Буралсам заманны ызына, Салырем халкъымы эсине /Тарихни хар белги ызында Кёргенин кёлтюртюб кесине/: Итилни ол мийик кёпюрюн, Онтёрт джыл термилген тауланы; Багушда арпаны бюртюгюн Ачлыкъдан излеген къолланы. Хасаука бла саркъгъан къанланы Гоппанда берирем суусабха, Къырылмай не сынмай къалгъанын Салырем ючёмюр тузакъгъа. Чын ханны туудугъу, ол асхакъ, Мен болуб, чарх бла баш кесдирсем... Тартыред мессими Боюнчакъ, Къарачай бозадан эсирсем! Белляуда бешигин бёлеген Ананы къурутурем сютюн; Тау тилде сёз, лахор эштилген Оджакъдан чыгъартмазем тютюн. ...Джуртсузлукъ сынатыб джуртунда, Сатлыкъгъа бермем «лыкъ» дерге суу; Джазса уа къол: «Къул бол!»- деб джырла, Джазмазча сёз, этер эдим къуу! Джукъудан къозгъаб бу миллетни, Этелсем эди, шо, бир къаугъа! Ёлюрем огъумдан кесими, Кёрмезге халкъымы бугъоуда. ...Огъай, мен тарыкъмайма сатлыкъдан, - Ол джауну джыламукъ джибитмез. Кечеге бир сернек тарталсам, Ёртенни джау, джылан ётелмез.

Горец: КЕЧЕГИ САГЪЫШЛА 1 Кечеги джулдузну сенгилчек учханын Сенсиз да боярма джангы джырыма. Кечилген умутну илгениб ургъанын Бёлемей къоярма сени къойнунга. Тансыкъдан эсирген, тоюмсуз тилекни Абдез бла джууарма, сенден тазалай. Насыбы эзилген, оюмсуз джюрекни Айт, не бла тыярма? Тыярма къалай? 2 Джалынчакъ ёмюрге мен джалчы болалмам, Болмам къасабчы да кеси кесиме. Тюзлюгюм асылса элими бойнундан, Кече бла барырма элсиз джериме. Эсими джукъудан сагъайтса минара, Абдез бла джууарма, сенден тазалай. Бу сезим отундан бир джилтин учалса, Айт, не бла тыярма? Тыярма къалай? 3 Заманны баласын мен къурман этелсем, Джазыу тюзелирми джангы джолуна? Къобанны тамчысын ууучда бёлесем, Джаным юйренирми аны джырына? Кечеде келиучю алакёз айымы Абдез бла джууарма, сенден тазалай. Намысым миниучю ол сары тайымы, Айт, не бла тыярма? Тыярма къалай? 4 «Ба» этиб гюллени къатапа кёзлерин, Эсим бла ойнарма къызгъан хауада. Мен джерде тиллени бютеулей тёледим Сёзле бла айталмай къалгъан джырыма. Джюрекни макъамын атасам ёмюрге, Абдез бла джууарма, сенден тазалай. Бу джесир кечени айылы юзюлсе, Айт, не бла тыярма? Тыярма къалай? 5 Аджалны бетине тоюмсуз къарасанг, Аджал да къарайды сеннге, илеше: Бу азмыч ёмюрге джиб, аркъан аталсам, Адеж баралырмы кеси биргеме? Бойсунса уа заман, къолумда уюса, Абдез бла джууарма, сенден тазалай; Джюрегим бла атламай, къызыу бурулса, Айт, не бла тыярма? Тыярма къалай?

Горец: Туурамда къонуучу кёгюрчюн, Эсими бёлдюред не кючюнг? Узалсам, учаса не ючюн, Келген эсенг бери мени ючюн?

Огъары Учкулан : Эс бёлюгюз къалай эркинди "б" бла "м" таушну ауштурулгъаны Къарачай бла Малкъарны ортасында!

иллада: Горец пишет: Сюймегенин уллу кёллю сёзлени, Кёзлерине къарамагъан кёзлени? Горец пишет: ...Огъай, мен тарыкъмайма сатлыкъдан, - Ол джауну джыламукъ джибитмез. Кечеге бир сернек тарталсам, Ёртенни джау, джылан ётелмез. Горец пишет: Сюйюнсенг кюзгюню аллында: «Кимсе, сен?» - деб сорсун кёзлеринг. бек джаратдым джырланы ма бу джолларын...огъесе тизгинлерин деб айтсам тюз боллукъду?!?!

иллада: Горец пишет: Туурамда къонуучу кёгюрчюн, Эсими бёлдюред не кючюнг? Узалсам, учаса не ючюн, Келген эсенг бери мени ючюн? .....бек ариу назмучукъ.... если бы в жизни, на все наши вопросы были бы ответы... Бек уллу сау бол айтырым, келеди, заманыгъызны бёлюб, былайгъа назмула джазгъаныгъызга!!! Энчи тема ачсагъыз, аннга къалай дейсиз?

Горец: иллада джазады: Энчи тема ачсагъыз, аннга къалай дейсиз? Иллада, ашхы сёзюнге бек сау бол))) Бир энчи бетни ачхандан эсе, бу хазырны хайырлансакъ, мени сартын, бырнак да, айгъакъ да болмай, "эл баргъанлай" болгъаныбыз дурус болурму...

Горец: ДЖУРТУМ ДЕСЕМ Сюймекликге анча джырны атаргъа Тартыннганча этедиле къылларым. Сезим къонса, къайда къарыу тохтаргъа: Инджиледен эжиу тизед къаламым. Кюрме эшиб, тухтуйланы тизеди «Джуртум» деген сейир сёзню макъамы. Хар бир джаннга татлы болса излейди, Бюртюгюча къара джылгъы джырнаны. «Джуртум» десем, Къарачайды эсимде, Тарихинде тёрт дуния шыбырдай. «Джуртум» десем, Къобанымды эсимде, Толкъунлары, насыбымча, джылтырай. «Джуртум» десем, тау Малкъарым эсимде, Юйюрсюнюб, бир байракъгъа джыйылгъан. «Джуртум» десем, Минги тауду эсимде, Юллесинден кёк булутла джайылгъан. «Джуртум» десем, эл къабырла эсимде, Хоншум, тийрем, къулакъ къакъгъан межгитле. ...Салынса да он къыралда эскертме, Ёлсем, саным бери тюшмей, харибме.

Горец: ДОММАЙНЫ ДЖЕСИРИ Доммайны кёзлери Чакъыралла бизни, Чакъырады ариу Гоначхир. Кечеги отчукъну Джилтини – джулдузу Джылыуу бла этеди джесир. Ма тигеди рахат Окъасын Сулахат Сюймеклик излеген джашлагъа. Суфруджу – акъ бийче – Кюу этеди кече Буу-Ёлген бла Семен-Башына. Доммайны джесири Чакъырады бизни, Чакъыралла зем-зем бузлары. Ётюрюк не къызбай Джюрекден, къалтырай, Сёз тууса, джыр болмаз. Бил аны! Минг джолну бир джолу Къучакълайды тауну – Джол джанады ёхтем джанлагъа! Сулахат, Суфруджу, Бёлдюре джукъуну, Чакъыралла мийик башлагъа. Доммайны джесири Чакъырады бизни, Чакъырады узакъ джерледен. Суулары секире, Буулары, ёкюре, Чыкъ юзелле нарат джелледен. Тенгледен ахсынсанг, Джюрегинг бла сынсанг, Сен джокъла Бели-Ала-Къаяны. Джыр таугъа ёрлетсе, Къыл, къобуз излетсе, «Ба» этерсе азат хауаны.

Горец: АНАМА Сени кёрген кюнюмю Кёлю кюнден толады. Ана басса, бу джерни Аты джандет болады. Ана берген акъ сютню Къачы нечик мийикди. Ана кёрген сабийни Ачы тогъу кибикди. Къолда къуймакъ къууурса, Бала борчдан чыкъмайды. Ана къолу минг урса, Ёз баласын джыкъмайды. Бала кёлю – талада: Ойнай турад джюреги. Ана кёлю – балада: Аны блады тилеги. Ана этген гырджынны Тузу, дамы башхады. Мен анама бу джырны Бек сюйгенден башладым. Ана къачын билигиз: Ана борчду балагъа. Аналаны сюйюгюз, Сакъ болугъуз алагъа.

Горец: ЭРТДЕННГИ ОЮУЛА Кече, арыб, тер-джыламукъ тёкдю да, Тейри джарыкъ келгенинде таянды. Дангыл тюзню терк бир атлы ётдю да, Эртденнгини сер шошлугъу уянды. Гюлле, ханс да, таш, булчукъ да, къууаныб, Сейир чыкъны кюн да эслеб тутады. Бир такъыйыкъа джерни юсю дуу джаныб, Джулдуз кёгюм джерге тюшюб турады. Джалан аякъ, эслеб атлай, барама: Кёлюм кёкде – кёк да джерге тёшелиб! Тейри атхан кюн таякъгъа къарайма: «Къол аязда тутарма!» - дей, кёллениб.

иллада: Горец пишет: Бир энчи бетни ачхандан эсе, бу хазырны хайырлансакъ, мени сартын, бырнак да, айгъакъ да болмай, "эл баргъанлай" болгъаныбыз дурус болурму... Ценю вашу скромность! Кёлюгюзге къалай табты, алай болсун.. къалай иги боллугъуну джуабын заман кёгюзтюр...ашыкъмайыкъ Назмуланы джаратдым! Энтда джазыгъыз!

иллада: Горец пишет: Ана къачын билигиз: Ана борчду балагъа. Аналаны сюйюгюз, Сакъ болугъуз алагъа. Билемисиз, дунияда джаны болгъан затланы ичинде адамладан насыблы джан болмаз... Арбазда чай ичген джерде къарлыгъачла юйчик этиб сабийлерин къалай къараб ёсдюргенлерин кёреме хар кюн сайын. Балачыкълары уллула болуб учуб айланадыла. Ала адамлача тюлдюле анасы-атасы къарадыла ёсдюрдюле, артда ала уллу болуб учуб кетдиб, кеслерича джашаб башлайдыла. Адамлада алай тюлдю: кеслерини сабийлери, тудукълары болсала да, ата-анасыны къатындадыла.

Горец: (магъанасын айтыргъа кюрешейим...) "Юйлеринде къартлары (атасы. анасы) болгъан адамла сууаблыкъ этерге иш табмайбыз деселе, сейир болама!"- дегенди Мухаммат файгъамбар с.гъ.с.))))

иллада: Горец пишет: сууаблыкъ этерге иш табмайбыз Къалай сагъыш этесиз, ма бу сёзню кеси уллу кёллюлюкге саналмаймыды?

иллада: Горец пишет: сууаблыкъ этерге иш табмайбыз Къалай сагъыш этесиз, ма бу сёзню кеси уллу кёллюлюкге саналмаймыды?

Горец: иллада джазады: Къалай сагъыш этесиз, ма бу сёзню кеси уллу кёллюлюкге саналмаймыды? Мени сартын а, къайсы бир гюнахны да эм башы уллу кёллюлюкдю... биреуге уллу сёлешсек да, биреуню джугъуна зар болсакъда, ётюрюкню айтсакъ да, аманлыкъны юсю бла атласакъ да, игини кёрмей къойсакъ да, этерибизни заманында этмей къойсакъ да, этмезибизни этсек да, кёрмезибизни кёрсек да, кёрмегенча этсек да, билгенибизни унутсакъ да, билирибизни билмей къойсакъ да.... была барысы да уллу кёллюлюкден тууадыла.

Горец: Ол таш тиерик шайтан сакъланалмагъан уллу кёллюлюкден Аллах бла сакъланайыкъ)))

иллада: Горец пишет: уллу кёллюлюкден Аллах бла сакъланайыкъ))) Амин Аллах! Горец , унутдугъуз болурму дейме бу теманы?!

иллада: Палах джолу кенг болгъандан, Сен аманнга тенг болгъандан, Аллах сакъласын. Кюн тийгенде кюнсюзлюкден, Эрир джерде кюйсюзлюкден, Аллах сакъласын. Сабийлеринг абыннгандан, Аллах сёзден къабыннгандан, Аллах сакъласын. Душманынга тыяннгандан, Халкъ аллында уялгъандан, Аллах сакъласын. Тыбыр ташынг сууугъандан, Джюреклени сууугъундан, Аллах сакъласын. Умутунгу унутхандан, Кеси адамынг улутхандан Аллах сакъласын. /Созайланы Ахмат/

иллада: Ачыкъ сёзюм Къайда да ата джуртунг Болсун, болсун биргенге. Айта эсенг сёзюнгю, Айт эшите билгеннге. Адамлыгъынгы кёргюзт Джерге хурмет бергеннге Гырджындан да джиергенир Топуракъдан джиергеннген. Сен, танг болуп атсанг да, Ёлмезлик сёз айтсанг да, Махтанма, джаш, махтанма, Аны сюймез атанг да. Эсирик болуп кетсенг, Душман санга айтмаз дау Унутма, айып этер Сени ёсдюрген Минги тау. /Созайланы Ахмат/

иллада: Аллай болма, тилейме Кесин дайым тау этиб, Бирсини уа ау этиб, Онгсузну уа джау этиб, Сёз айтханнга дау этиб... Огъай десенг, окъ болуб Эки кёзю от болуб, Бармакълары тот болуб, Алай бла джокъ болуб. Джашагъанны билеме Аллай болма, тилейме. /Созайланы Ахмат/

иллада: Джокъду бирлигибиз Хар ташыбыз бизге керек, Хар шаудан да - байлыкъ бизге Тангнга джырын айтхан терек Къууат берди джерибизге. Тау башлада, акъ танглада Халкъ тарыхын излейбиз биз, Тюз ниетли инсанлагъа Ырахатлыкъ тилейбиз биз. Барды кеси юйюбюз да, Джерибиз да, игибиз да, Биргебизге кюнюбюз да, Адетибиз, тилибиз да. Алай бизде джокъду бирлик, Элге тирлик боллукъ бирлик. Олду - халкъгъа кюнню берлик, Тамбла да къайтыб келлик. /Созайланы Ахмат/

иллада: Джауумлу кюн Не эсе да Бир зат джетмейд джангургъа, Аны джыры Къозгъамайды джюрекни. Кёлюн салыб, Кемсиз этиб, тансыкълаб, Джуумайды ол Сыртда джангыз терекни. Джауумлу кюн Хаман эсге тюшеди Джёгетейде Джай джангурну къуйгъаны, Бусакъланы Мийик, ёхтем санларын Шуулдатыб, Бюгюб, чайкъаб джуугъаны. Къоркъуу эте, Дженгил тохтаб къалад деб, Сюе эдим Ол джангурда джибирге. Джюрегим да, Къууанч табырлы болуб, Джырлай эди Джылы джангур бла бирге. Джаш эдим да, Джырлай эди джюрегим, Кёк джангурлай Эжиу эте кесине. Келе эди Тамчы болуб сингерим Джёгетейни Ырхы алгъан джерине. /Зумакулланы Танзиля / А.С. Джегетейчи тюлме, алай назмуну бек джаратдым

Горец: иллада джазады: А.С. Джегетейчи тюлме, алай назмуну бек джаратдым Мен а джёгетейчиме, болса да мен да джаратдым Танзиляны назмусун))) Бу уа менден "сёз къайтаргъанлыкъ" (типа алаверды)))) ДЖЁГЕТЕЙ Кёргенмисе сен Джёгетей ёзенни Къолда уюгъан джылы ингирин? Айны белинде ол, бошлаб джюгенни, Учады къызыу, бирде – сериуюн; Кече бла кюнню бу даулу чегинде Кесек заманнга тохтайды алай: Умут бла сюртюб ол терин бетинде, Мылы мынчагъын бурады, санай. Бирде уа, ийнан, кёз къысады кука, Ийнакъ сёзлеге бёлейди джерни; Ёзен да аны бла барады уча, Сан этмей кюнню, келлик кечени. Окъа харлагъа бёленнген элими Азмы кёргенди Къарча къаладан. Джаным кёмюлген бу ала ингирни Сезмей ёлгенди Асхакъ Тамерлан. Бу сейир макъамны булбул ауазы Сокъур джюрекни да этеди джырчы. Джёгетей ёзенде зем-зем хауаны Ингир алада танылады ызы.

Горец: СОКЪМАКЪ Ызны ызгъа Джонуб сала, Барад биреу кетиб алгъа. Ол, умутха Аркъан ата, Чюйлеб урду джанын таугъа. Бармакъ учла Битиб ташха, Ташны сууун сыгъады къол. Тери бла къан Саркъыб сандан, Ол ёмюрге салады джол. Джерден арыб, Бизден талыб, Джанын таугъа чюйлеб урду. Булут бла тенг Мийикледен Ол узалыб кёкню бурду. Кёлю кёкде, Мийикледе – Излеме сен сокъмакъ не джол! Тауну ташы – Къарындашы, Сатмаз тенги, анты да ол. Ызны ызгъа Джонуб сала, Кеси-кесин этер азат. Ахыр чекге Минсе, бетге Сепкил аяз атын джазар.

Горец: ДЖАУ ДЖИБ Джау джибден къолла тайыб, Джер кетди да ташайыб Джашауну багушуна – Бир сагъай тауушума! Тау-у-шу-ма-а-а! Эй-хей-хей, сокъур патчах, Баш – джибек, тюбде – чачакъ, Кёл – къызбай да, къол – гуду. Бир тюбсюздю хурджуну! Кюн – исси, кече – арыб. Джюрекни эки джарыб, Минг джута да антынгы Бошадынгмы халкъымы! О хал-къы-мы-ы-ы! Эй-хей-хей, сокъур патчах, Баш – джибек, тюбде – чачакъ, Кёл – къызбай да, къол – гуду. Бир тюбсюздю хурджуну! Къыш келсе - джазны сакъла; Джау кирсе - Джуртну джакъла; Бу сатлыкъгъа не этгин, Джау джибден къалай ётгюн? Къа-лай ёт-гю-ю-юн? Эй-хей-хей, сокъур патчах, Баш – джибек, тюбде – чачакъ, Кёл – къызбай да, къол – гуду. Бир тюбсюздю хурджуну!

Горец: СЕН АЛДА Шо, алда! Кесекге бир алда! Бир кёзбауча тюбей джолумда, Сен мени джангыдан ийнанырча алда! Кечилген джазыуну сен мени бла сюре, Джанынгы къыллары бла «Сюеме!» да де! Шо, алда! Кесекге бир алда! Мен сууукъ къолунгу къолума Алгъындача алырма, джаным бла ууа, «Ба» этиб да салырма кёзюу кёзюме... Сен алда, ийнанырма хар бир сёзюнге. Шо, алда! Кесекге бир алда! Алгъындача, «Сюеме!» да де – Джан учар да минер акъ къурмач балийге! Кесекге къууанса, учунса, бир сёнгер, Бу сенсиз ёмюрюн ол дагъыда тёзер. Шо, алда! Кесекге бир алда! Танг атса, джанымы джанынга Джюк этмем – ол къаллыкъды мени бла мында: Бу таза сезимни ачыуу – меники, Бютеу насыбы уа болсун сеники! Сен алда! Кесекге бир алда!

Горец: УМУТЛА Сен этме ишек, имансыз заманым, Сынджыр кемирген кючюгюнгме, ийнан! Къачалмай джерни джюгюнден, арыдым, Тамам арыдым мен, болурлай хайран. Тейри эшиги ачылса уа кёкде, Ёлген джазыуну сау этерме, ийнан! Кеси-кесими къанатсыз кётюре, Учарма къызыу, джетелмезлей бир джан.

иллада: Горец, сау болугъуз! Мени сагъышыма кёре адабиятгъа джуугъуракъ адамгъа ушатдым сизни. Ана тилибизде лирикадан башха проза бла таныштыраллыкъмысыз?

asya: СЮЙГЕНЛЕНИ КЪАУГЪАСЫ Тиширыу: Алан, мен санга айтама, сен эштемисе!.. Аллынгда тургъанымы кёремисе!.. Бу телевизор худжуну бир чачмасам, Бу юйден башымы алыб бир къачмасам, Тели болуб, эл къозурукъ боллукъма, Хоншулагъа сёзлюк болуб къаллыкъма. Эркиши: Тебрегенсе биягъы сен, кемириб, Бу юйде бир солур онг джокъду, керилиб!.. Юйден чыкъсам «айландынг» деб чабаса, Юйде турсам «солудунг» деб къабаса, Айт, не этейим, сен айтханны этейим, Кет – дей эсенг ма бусагъатлай кетейим! Тиширыу: Алай келиб сойланаса орунга, Бу худжуну джандыраса аллынгда, Ашыкъ-бушукъ ашарыкъны джутаса, Бурнунга да ол газетни тутаса, Мен джарлы да урчукъ кибик бурулуб, Кюн узуну юй джумушха сугъулуб! Эркиши: Юй джумушу тиширыугъа адетди, Аны сюйюб тындырыргъа керекди... Быллай бир нек ынгычхайса, билмейме, Бир тиширыу былай этиб кёрмейме, Аллах сизге буюргъанны этесе Аны ючюн не бюсюреу излейсе? Тиширыу: Санга келмей Келеметге барсам ед, Ох – деб мийик юйлеринде турсам эд, Ол мени инджитмез эди сенича, Муш-муш эте сойланмазед телича, Бал бла джаугъа батыб алай турурем, Къундуз кибик сыйдам къатын болурем! Эркиши: Къайдам, Тейри, мен таныгъан Келемет Сени алай кызылуурт этермед!.. Хурджунундан сом чыгъарыб кёрмейме.. Быллый бир нек тараласа, билмейме?.. Сюе эсенг, хатеринги этейим- Къолум бла Келеметге елтейим! Тиширыу: Сау он джылны дыгалас бла джашадым, Тёрт санымы саулугъундан бошадым, Санларымда къаргъа къабар этим джокъ, Былай чыкъсам адам къарар бетим джок, Сени манга табхан Хауа джер къабсын, Аны къызы да менича кюн табсын! Эркиши: Этни юсюнден айтмасанг да боллугъед, Мен кёргенли санларынгда эт джокъ эд, Вет хапар да алай къолай тюл эди, Мен алданган ол ингичке бел эди!.. Хауа джазыкъ санга аман этмегенд, Менича джаш тыйыншлыгъа джетмегенд! Тиширыу: Ах, мен джарлы, сен уяллыкъ не барды? Бу дунияда мен эштмеген не къалды?.. Мени алдаб алгъанынгча алынгын! Мени кхъаргъыш тузагъыма салынгын! Тохда, сени мен къабынга джыйайым- Болумунгу дуниягъа джаяйым! Эркиши: Тохда, бийче, тели болма, бери къайт, Баш иенги нек сояся, шо бир айт? Ол ыйыкъда пухну тараб бердим да, Джаулукъланы кергич бла кердим да!.. Былтыр джазда ийнек саууб тургъаенем, Бурунгу джыл бауну тюбюн къыргъанем... Тиширыу: Эртден сайын – ийнек саугъан, Аны машинагъа къуйгъан, Сют къайнатхан, бышлакъ сыкъгъан, Арбаз джыйгъан, кийиз къакъгъан, Эски джуугъан, суу ташыгъан, Сен къутсузну ишге ашыргъан, Сабийлени дерсге ийген, Орун джыйгъан, юй сибирген... Къыйынлыгъым тау кибик, Эркишим да джау кибик! Эркиши: Былтыр халы чырмаучу да этдим да!.. Мындан алгъа базаргъа да элтдим да!.. Сабийлеге китапланы ким алды? Аш юйчюкге джангы ешик ким салды?.. Игиликни эскермеген бийчесе, Къанымы да тюз суу кибик ичесе! Тиширыу: Менден кёрюб Аллахдан а табхаенг! Менден кёрюб джанган кёсеу къабхаенг! Эркиши: Болдунг бийче, къыздынг, къуйдунг болгъанны, Тиширыу: Джылан урсун сени манга табханны! Эркиши: Келеметни сынар ючюн айтханем... Тиширыу: Ах, кетгенимде ызыма нек къайтханем?.. Эркиши: Ариу бийчем! Субай бийчем, кеч мени! Тиширыу: Къарнынг буруб чыкъгъын сен сау кечени! Эркиши: Ариу бийчем, субай бийчем, кеч мени! Тиширыу: Ургъуй урсун, ургъуй урсун ма ***

иллада: asya, бек кюлдюрдюнг))))

asya: иллада Окугaнымдa менде бир бек кÿлдÿм, керти зaтлaны aйтaдылa

tinibek: asya Къауга хар джерде айны кёреем Sau bol Sena Küldürdüng

всезнайка: Эртеракълада, юиде заманымда, къарачай театрону артисти Темрезланы Руслан джырлаб эшитген эдим бу джырны.

tinibek: Насихат назму Сабан ,мал,бичен къайгьыда Ётдюле джазларым, кюзлерим Дунийаны аруулугьуна бир къара... Къайда едиле кёзлерим Къыш арбазда джыйырылгьан Шорбат чыпчыкъга ушаб турадыла Илйачин къанатлы сёзлерим. Къызланы да енди еслейме Гюлча ачылган кёзлерин Кюнбетге гйахиник урганды Чирчик етедиле терекле ДЖаны болган бары къозгьалгьанды Тынгы къалмагьанды джюрекде Керексиз ишлеуню ауурлугьу Баш кёлтюртмей,кёргюзтмей тургьанды Меннге джашауну ариулугьун Бу тар ёзенле джаннгыз бир кюнню Кетмегенликге есимден Тышындан келген хапар айтады Меннге джеримин юсюнден Тыш адам чакълы бир билмейме Туугьан джуртуму ,джерими, Соара мен къалай басайым Басылмаз джерде кёлюмю? ДЖер етегинден келедиле Бизни джуртлада солургьа Биз а, Ишден чыкъсакъда ишлейбиз Билмейбиз тохтай ,солурга Ачханы байлыкъны ызындан Узакъ джары атланабыз, Ёлмезлик кибик дунийада Бош затлагьа алданабыз ...Ишлей солуй да билейик ДЖаз, окъуй да билейик Бу къара джерге кирликле Ёлгюнчю дунийаны кёрейик Тайакъдан атламаз айтханды Тюшюнюу мыдах сёзлени ДЖашауну джарыкълыгьына бир къара Шо къайда едиле кёзлерим Дунийаны арыулугьуна бир къара Алгьын къайда едиле кёзлерим Енди не кёб къарасала да Тоймазлыкъдыла кёзлерим ДЖыйгьан ырысхым къайтармаз ДЖашлыкъны, саулукъну ызына Мен кете баргьан айтама Халкъымы джашына къызына: Ангысын-есин ёсдюрген Иш джаратханды адамны Алай а унукъдургьан иш Ызына тумакъ етеди аны Менича етмей тырмашсагьыз Кёбюрек кёрюрге, билирге да Ким биледи тынчыракъ болур ДЖашауну англаргьа , ёлюрге да. Лайпанланы Билал

Горец: ЗАМАНЛАНЫ АХЫРЫ Джерни саны титирейди, ахсыныб, Окъ тийгенча баууруна, бетине. Акъ маралым, джел чаришде абыныб, Ма ол джерге джатды, ачы ёкюре. Къара къузгъун, суу башына сын туруб, Тартды салах, заманланы таууса ... Джаны болгъан, джаназыгъа саф къуруб, Башын урду Аллахыма терк, къысха. Къурт-къумурсха, таш-агъач, Хоншу киштик, къарылгъач, Къыбылагъа джан байлаб, Этедиле шафагъат. Хауа – къалын, джер да - къурмач сууура; Ёмюр барад ётюб башха ёмюрден. Джандан джанны сылыб алгъан сокъурла Чий этлерин джабадыла Акъ Нюрден. Чалбаш туугъан адам бала сарнайды, Кёзю къараб эртде кетген джанлагъа. Джер патчахы кеси-кесин талайды, Онгун - солгъа, солун отха тоната. Къурт-къумурсха, таш-агъач, Хоншу киштик, къарылгъач, Къыбылагъа джан байлаб, Этедиле шафагъат. Заман, толуб, Сират кёпюр терк къурду, Беджен салмай, кесинден кесин тиреб. Джортуш баргъан кеселекке шум болду, Къара акъны, акъ да аны джутар деб. Ана, тутуб баласыны къолундан, Умутчуду къутулургъа азабсыз. Хей, адамла, джаны болгъан хар инсан, Тизилишиб, ахыр джолгъа барасыз... Къурт-къумурсха, таш-агъач, Хоншу киштик, къарылгъач, Къыбылагъа джан байлаб, Этедиле шафагъат. /Акъбайланы Харун/

Горец: СЕН БИР АЙТ! Неди, айт, сюймеклик, Кечеми нек тонайд? Нек береди умут? Айтчы сен, сен бир айт! Сен бир айтчы меннге, Кимди джан нёгеринг? Биз турсакъ да бирге, Нек келед тюберим? Неди, айт, сюймеклик, Ол келемид былай – Джазыуну термилтиб? Айтчы сен, сен бир айт! Сен бир айтчы меннге, Неди бу сейирлик: Джан сезим тенгизге Нек барад да кириб? Неди, айт, сюймеклик, Кесине нек байлайд? Нек урады джюрек? Айтчы сен, сен бир айт! Сен бир айтчы меннге, Нек сюйдюм умутсуз? Кюн батармы кёкде, Кёк болса булутсуз? Неди, айт, сюймеклик, Ичимде нек джылайд, Нек болама кемчи? Айтчы сен, сен бир айт! Сен бир айтчы меннге, Сакъ, инджил тилегим, Бу джазгъы кечеме Не джолла бла келдинг? /Акъбайланы Харун/

Горец: ЮЧ АТЛЫ Нарт Тауну – эки башы, Чек болур Къадау Ташы: Юч атлы аны сакълар, Тау элим азат джукълар. Юч атлы джолгъа чыкъса, Бир болур джюрюш, джоргъа: Юч къылыч бирден урур, Джау чекден артха турур. Джыр, белляу айтса элим, Не бюгер аны белин! Бар джандан намыс онглу: Юч атлы сакълар джауну. Танг джулдуз учса кёкде, Юч атлы сакълар чекде: Юч къылыч бирден урур, Дерт джаудан мийик болур. Нарт таугъа ёрлеб минсе, Ол джуртун керти сюйсе, Джан кёкню джерлеб учар, Ат, къылыч эрни сакълар. Юч атлы джолгъа чыкъса, Бир болур джюрюш, джоргъа: Юч къылыч бирден урур, Джау чекден артха турур. /Акъбайланы Харун/

Горец: БУРШУ КЪАНАТ Къара кёзлюк… Тойгъан кёзле… Джалгъан сёзню джайгъан сёзле. Буршу къанат джерни сылай, Джанад, кёкге кёзю къарай. Джолда биреу… Джолла уа минг… Атха минсе, къаба итим… Эрке джылай, камсык бала Заман чархын барад бура. Эсим – къуршоу… Джазыу – энчи, Насыб аны тул эгечи… Кёмюкдю ол… чёмюч бла бир Кюйген джаннга ичир… ичир. Булут сюре барады джел… Джерни джюгюн алырмы бел? Учхан учсун… менсиз…кери, Мени джаным излейд сени. Эки джюрек… эки нёгер… Бири бирин отха тёлер: Артха къалгъан – кесиди ол, Джангыз кеси кеседи джол… Къара кёзлюк… Тойгъан кёзле… Джалгъан сёзню джайгъан сёзле… Буршу къанат джерни сылай, Джанад, кёкге кёзю къарай. /Акъбайланы Харун

иллада: Горец, энтда энчи тема къураргъа сагъыш этмеймисиз?



полная версия страницы